De risico's voor de energie-infrastructuur nemen toe, op het land en op de Noordzee. Geopolitieke spanningen, hybride dreigingen en digitalisering spelen daarbij een rol. Ook raken fysieke en digitale infrastructuur steeds meer met elkaar verweven.
Techniek Nederland maakte de aansluiting op 28 oktober bekend tijdens het congres Samen werken aan een weerbaar Nederland in Fort Voordorp in Groenekan. Mark Harbers (Techniek Nederland), Femke Brenninkmeijer (Energie-Nederland) en Jinny Moe Soe Let (Netbeheer Nederland) bekrachtigden de stap.
Het pact moet de overstap maken van individuele weerbaarheid naar samenwerking in de hele keten. Partijen delen kennis en bouwen samen inzicht op in dreigingen en risico's. Ze leggen ook vast wie bij een verstoring welke rol heeft, en ze oefenen crisissituaties. Ook het NCSC en Energy Innovation NL zijn partner in het pact.
Waarom installateurs ertoe doen
Netbeheerders en energiebedrijven zijn bij continuïteit en herstel mede afhankelijk van technisch dienstverleners en installateurs. Volgens Techniek Nederland maakt dat de sector onmisbaar voor vitale sectoren. Het gaat om energie, transport, water, digitale infrastructuur, gezondheidszorg en telecom.
Harbers zegt dat Nederland ook tijdens een crisis moet blijven draaien. Hij ziet de technieksector daarin als cruciale schakel. Brenninkmeijer benadrukt dat kennisdeling in de hele energieketen helpt tegen toenemende dreigingen.
Crisishandleiding voor techniekbedrijven
Op het congres presenteerde Techniek Nederland de Handleiding vóór, tijdens en na een crisis. De gids helpt installatiebedrijven en technisch dienstverleners hun dienstverlening zo goed mogelijk op peil te houden. Het is een praktische uitwerking van het eerder verschenen rapport Sterk in tijden van crisis.
De handleiding werkt met drie scenario's: 72 uur uitval van internet en telefonie, 72 uur stroomuitval en een langdurige crisis in een Artikel 5-situatie. Ze behandelt onder meer het crisisteam, noodcommunicatie, de inzetbaarheid van medewerkers en afspraken met leveranciers.
Ketenverantwoordelijkheid
Voor installatiebedrijven verschuift weerbaarheid van een eigen zorg naar een ketenverantwoordelijkheid. Wie voor netbeheerders of vitale sectoren werkt, kan vaker vragen verwachten over continuïteit, noodcommunicatie en oefenen. De handleiding geeft daarvoor een praktisch startpunt.
De structurele verbinding tussen het bestaande samenwerkingsverband en de technieksector op gebied van weerbaarheid is goed nieuws. Er zijn echter nog geen concrete afspraken, geen oefenplannen en geen verplichtingen voor individuele bedrijven. Het is dus nog onduidelijk wat het pact in de praktijk zal veranderen.
Lessen uit Oekraïne
Meer dan honderd leden van Techniek Nederland en andere belanghebbenden bezochten het congres. Marco Zannoni (NCTV), Maarten Habers (ministerie van Economische Zaken), Marc Unger (Rijksvastgoedbedrijf) en Sarike van Wette (Netbeheer Nederland) spraken er. Deelsessies gingen over cybersecurity, reservisten, weerbaarheid van installatiebedrijven en energiezekerheid.
Medewerkers van de ministeries van Buitenlandse Zaken en Economische Zaken deelden hun ervaringen vanuit de Nederlandse ambassade in Oekraïne. Ze vertelden wat Nederland daarvan kan leren. De komende tijd moet blijken of het pact die lessen vertaalt naar gezamenlijke oefeningen en concrete afspraken tussen netbeheerders en installateurs.
