Het collectieve warmtenet in de Meppelse nieuwbouwwijk Nieuwveense Landen kampt sinds de oplevering met structurele exploitatieproblemen. Technische gebreken aan de afleversets hebben geleid tot rechtszaken, contractopzeggingen en teruglopende inkomsten. Omdat de gemeente Meppel voor 50% aandeelhouder is van warmtebedrijf MeppelEnergie, komt de helft van het huidige tekort van €600.000 ten laste van de algemene middelen.
Geconfronteerd met vastgelopen warmtenet-projecten, torenhoge stichtingskosten tot € 50.000 per woning en toenemende maatschappelijke weerstand, heeft het kabinet de steven gewend. De wijkgerichte aanpak met collectieve warmtenetten is geen speerpunt meer. En gasloos is vervangen door gasreductie met de hybride warmtepomp als spil. Sneller, goedkoper, maar ook een oplossing van zachte heelmeesters met kostbare gevolgen.
De aansluitkosten voor een warmtenet worden doorgaans opgesplitst in de inpandige kosten en de infrastructuur van bron naar voordeur. Met behulp van publieke cijfers kunnen we daar een op de praktijk gebaseerde optelsom van maken. De verborgen kostencomponent zit in het proces: alle (ambtelijke) uren die in de planvorming, promotie, buurtbijeenkomsten en keukentafelgesprekken gaan zitten. Die je zelden terug in het kostenplaatje.
De aanlegkosten van een warmtenet worden vooraf vrijwel altijd (veel) te laag voorgesteld. Het gat tussen raming en in ingebruikname blijkt keer op keer aanzienlijk. Gawalo duikt in de cijfers om te achterhalen wat realistische inpandige aansluitkosten per woning zijn.
Het verduurzamen van bestaande appartementencomplexen en flats is een lastige opgave, vanwege beperkte ruimte en vaak ook beperkte financiële middelen. Een collectief warmtenet op zeer lage temperatuur kan hier uitkomst bieden. Daar waar de warmte écht nodig is, namelijk in de woning, kan een individuele warmtepomp die temperatuur opwaarderen. Dat leidt tot flink minder energieverliezen. Installatiebedrijven, fabrikanten en ook overheidsorganisaties als RVO en TKI Urban Energy zien al lang de potentie, maar echt hard gaat het nog niet.
Er is niet één warmtenet. Er zijn er honderden, en geen twee zijn hetzelfde. Van waterschap tot woningcorporatie, van 15 graden uit de rivier tot 70 graden uit het stookgebouw: wie het net wil begrijpen, moet eerst door de mythe van hét warmtenet heen.
Het publieke warmtebedrijf Warmte voor de Wijk is in Apeldoorn begonnen met de werving voor een warmtenet in de wijk Kerschoten. Daar ging een voorbereiding van jaren aan vooraf. Terwijl de nieuwe warmtewet steeds meer vorm kreeg, schoof de gemeente stap voor stap op van een open warmtenet met meerdere leveranciers naar een integraal publiek warmtebedrijf.
Zeerlagetemperatuurnetten (ZLT-netten) zijn een opkomende aardgasvrije warmtevoorziening. Het TNO- rapport 'Warm bad of koude douche' gaat in op drijfveren en barrières van bewoners bij het aansluiten op deze netten. "Bewoners hebben veel vragen. Installateurs krijgen die als eerste - en ZLT is voor iedereen in de keten nieuw", stelt Viktor de Haan, business developer bij Qvantum, leverancier van warmtepompsystemen.
De Unie van Waterschappen, de landelijke koepel van de waterschappen, richtte vier jaar geleden een Versnellingsprogramma Aquathermie op om de realisatie van aquathermieprojecten te versnellen. Het perspectief is dat tegen 2030 ongeveer 200.000 huishoudens aardgasvrij worden gemaakt door gebruik van aquathermie. Joep van Doornik, beleidsadviseur Energie en klimaat bij de Unie van Waterschappen geeft een update.
Equans realiseert in Geertruidenberg een hulpwarmtecentrale met twee grote elektrische boilers oftewel e-boilers voor Ennatuurlijk. De installatie moet het warmtenet in Midden- en West-Brabant verduurzamen en versterken.
