
Als je het hele jaar door over duurzame warmte wilt beschikken, moet je ervoor zorgen dat je een voorraadje achter de hand hebt. Hoe doe je dat op de meest efficiënte en duurzame manier?

Het kabinet stuurde op 10 juli jl. het ontwerpbesluit voor minimale energieprestatie-eisen bij huurwoningen naar de Tweede en Eerste Kamer. Verhuurders met een woning met energielabel E, F of G krijgen tot 1 januari 2029 de tijd om te verduurzamen naar minimaal label D. Dat betekent mogelijk een nieuwe golf aan renovatieprojecten in de huursector.

Door netcongestie hebben projectontwikkelaars de afgelopen jaren meer aandacht voor en interesse in het bouwen van installatiearme gebouwen. Ook aankomende eisen in Europese wet- en regelgeving gaan zorgen voor minder installaties in gebouwen, verwacht programmaleider Sander Woertman van het Lente-akkoord. Dit is het vierde en laatste deel in een serie over installatiearm bouwen.

Installatie-arm bouwen is in opkomst. Tenminste, dat hoop ik ten zeerste, en tegelijkertijd met een aantal kanttekeningen. Helemaal zonder installaties bouwen is een utopie, wanneer je enig comfort op prijs stelt. Installatie-arm lijkt voor w-installateurs misschien een worst-case-scenario. Maar een tandje minder: dat moet kunnen.

Waterstofinstallaties in de gebouwde omgeving zijn niet langer toekomstmuziek. Van hybride warmtepomp-ketelcombinaties in Wagenborgen tot lokale power-to-heat-systemen voor het mkb: de techniek staat. Maar uitdagingen zijn er ook volop: hoge kosten, beperkte beschikbaarheid van groene waterstof en op aardgas gebaseerde wet- en regelgeving.

Er is niet één warmtenet. Er zijn er honderden, en geen twee zijn hetzelfde. Van waterschap tot woningcorporatie, van 15 graden uit de rivier tot 70 graden uit het stookgebouw: wie het net wil begrijpen, moet eerst door de mythe van hét warmtenet heen.

Hoe onderscheidt Saxion zich tussen waterstofinitiatieven in Deventer en Groningen? In Enschede ligt de focus op decentrale toepassingen en de combinatie van bio-energie en waterstof. Gawalo trok een labjas aan, liet zich rondleiden in het vernieuwde en onlangs geopende lab en vroeg: hoe verhoudt jullie waterstofonderzoek zich ten opzichte van andere waterstofinitiatieven?

Het aandeel Nederlandse huishoudens met energiearmoede blijft in 2025 steken op 6 procent. Toch verdiept het probleem zich: huishoudens met een laag inkomen en hoge energiekosten komen gemiddeld €624 per jaar tekort. TNO en het CBS noemen dit voor het eerst de betaalbaarheidskloof, en die loopt op tot bijna €1.300 bij de slechtst geïsoleerde woningen. Dat raakt de energietransitie in de kern, want vooral huurders en eigenaar-bewoners met een matige woningkwaliteit blijven vastzitten in een hoge energierekening.

In juli 2026 lanceerde de Delftse startup Tarnoc de eerste commerciële versie van hun turbineketel, een unieke warmtepomp zonder koudemiddel, met een uit de luchtvaart geleende compressietechniek. Gepresenteerd als een 1-op-1 gasketelvervanging waarmee bijvoorbeeld ook monumenten van het gas af kunnen. Nieuw is de uitbreiding met een hoog rendement monoblock buitenunit. Een hybride propositie die vragen oproept.

Saxion ziet waterstof, biogas en groen gas als schakels in één waardeketen, met kansen voor installateurs, boerenbedrijven en zelfvoorzienende wijken in de energietransitie. Gawalo trok een labjas aan, liet zich rondleiden in het vernieuwde en onlangs geopende lab en vroeg: hoe zien jullie de toekomst?

Een propaanwarmtepomp met 620 gram koudemiddel binnen in de kelder plaatsen: kan dat veilig, en voldoet dat aan de Nederlandse regels? Fraunhofer ISE testte drie veiligheidsconcepten voor binnenopstelling en de uitkomsten roepen direct de vraag op hoe dit zich verhoudt tot ons eigen normenkader. Dit is het derde en laatste deel van een driedelige serie.

Propaan is uitstekend als koudemiddel, maar ook ontvlambaar en explosief — dus wat gebeurt er als een R290-warmtepomp binnen begint te lekken? Fraunhofer ISE simuleerde drie lekscenario's, van een klein speldenpriklek tot een plotselinge grote lekkage, om die vraag te beantwoorden. Dit is deel 2 van een 3-delige serie.

Het vervangen van verouderde fossiele radiatorverwarmingssystemen in bestaande appartementencomplexen door warmtepompen is technisch en economisch haalbaar, mits de totale installatie op gebouwniveau wordt ontworpen. Maatwerk dus. Dat is de centrale conclusie van het driejarige Fraunhofer-onderzoeksproject 'LC R290 - Low charge HP solutions'. Dit is deel 1 van een 3-delige serie.
