Joop van Vlerken

Warmtenetten aanleggen in bestaande wijken is goed mogelijk, dat bewijst HVC Warmte. Robert Crabbendam, business manager bij HVC warmte legt uit wat de belangrijkste succesfactoren zijn. Hij noemt de samenwerking met gemeenten en woningcorporaties als een belangrijk punt. Maar het allerbelangrijkst is volgens hem de eindklant die tijdig betrokken moet worden bij het proces. Technisch gezien heeft hij hoge verwachtingen van kleinere afleversets en aansluitingen in de tuin. Maar deze innovaties zijn alleen mogelijk bij opschaling door hoge aantallen.

De materiaalgebonden CO₂-uitstoot van nieuwe gebouwen moet razendsnel omlaag, maar juist installaties worden in de MPG-berekening steeds zwaarder belast. Adviseur Robin Aalbers van Alba Concepts ziet dat gebrek aan productspecifieke data en circulaire oplossingen de installatiesector parten speelt. Toch liggen er volgens hem grote kansen voor fabrikanten die hun LCA's op orde brengen en zo aantoonbaar een lagere MPG-score realiseren.

De voordelen van slimme energiesystemen zijn groot: efficiënt energiegebruik, lagere kosten en ontlasting van het net. "De veiligheidsrisico's zijn eveneens groot, maar kunnen gemanaged worden en er is geen weg terug," aldus it-deskundige en ethisch hacker Harm van den Brink.

De warmtetransitie kan niet zonder collectieve oplossingen, want netcongestie legt een enorme druk op het elektriciteitsnet. Bovendien zijn er te weinig installateurs om overal individuele warmtepompen te installeren én te onderhouden. Collectieve warmtesystemen liggen momenteel onder een vergrootglas, maar zijn in dichtbebouwde gebieden vaak de goedkoopste, eenvoudigste en daarmee de beste oplossing. En ze bieden daarmee een grote kans voor de installatiesector, beargumenteert Tjark de Lange van de Stichting Warmtenetwerk.

Warmtepompen worden niet alleen stiller en compacter, maar vooral slimmer dankzij data, algoritmen en digitale tweelingen van woningen. TNO-onderzoeker Andries van Wijhe laat zien hoe dit de rendementen verhoogt, het stroomnet ontlast en installateurs helpt om automatische inregeling en slimme sturing in de praktijk te brengen.

Het voormalige Delftse faculteitsgebouw uit 1912 was zo lek als een mandje. Hoge verdiepingen, veel enkel glas, veel gevels en daken. Toch wilde ingenieursbureau Haskoning haar kantoor naar een uitermate duurzame vestiging renoveren: Paris Proof. Ofwel een maximaal energieverbruik van 70 kWh per m2 gebruikersoppervlak. En toetsing achteraf of die doelen gehaald zijn.

De gereedschapskist van de installatiemonteur wordt steeds uitgebreider. Door nieuwe ontwikkelingen zijn thermografische camera's bereikbaar geworden voor veel installateurs. Thermografische camera's kunnen bijvoorbeeld worden toegepast worden bij het inregelen van installaties. Ze meten niet alleen nauwkeurig, maar brengen aanvoer- en retourtemperatuur in beeld zodat de resultaten makkelijker aan de klant teruggekoppeld kunnen worden.

Slimme oplossingen kunnen energiebesparing een boost geven. Bijvoorbeeld om lokaal opgewekte energie ook lokaal te gebruiken. Wel moet eerst het laaghangend fruit geplukt worden. "Kijk bijvoorbeeld goed naar stooklijnen en de inregeling van installaties." Mirjam Harmelink biedt als adviseur en projectmanager slimme oplossingen die kunnen helpen met technische en projectmatige uitdagingen.

Door woningen die op elkaar lijken te clusteren en te matchen met bewezen oplossingen, zijn die vervolgens tegen lagere kosten te verduurzamen. Dat stellen Renee Snoek en Corriene van Eck van KnopOm. Installatiebedrijven kunnen zich daarom maar beter specialiseren in concepten per woningtypologie.

Voor de seizoensopslag van duurzame energie is veel meer nodig dan alleen batterijen. Edward Pfeiffer van Royal HaskoningDHV en Maurice Mommen van Topsector Energie lichten toe waarom.