Joop van Vlerken

De warmtetransitie kan niet zonder collectieve oplossingen, want netcongestie legt een enorme druk op het elektriciteitsnet. Bovendien zijn er te weinig installateurs om overal individuele warmtepompen te installeren én te onderhouden. Collectieve warmtesystemen liggen momenteel onder een vergrootglas, maar zijn in dichtbebouwde gebieden vaak de goedkoopste, eenvoudigste en daarmee de beste oplossing. En ze bieden daarmee een grote kans voor de installatiesector, beargumenteert Tjark de Lange van de Stichting Warmtenetwerk.

Warmtepompen worden niet alleen stiller en compacter, maar vooral slimmer dankzij data, algoritmen en digitale tweelingen van woningen. TNO-onderzoeker Andries van Wijhe laat zien hoe dit de rendementen verhoogt, het stroomnet ontlast en installateurs helpt om automatische inregeling en slimme sturing in de praktijk te brengen.

Het voormalige Delftse faculteitsgebouw uit 1912 was zo lek als een mandje. Hoge verdiepingen, veel enkel glas, veel gevels en daken. Toch wilde ingenieursbureau Haskoning haar kantoor naar een uitermate duurzame vestiging renoveren: Paris Proof. Ofwel een maximaal energieverbruik van 70 kWh per m2 gebruikersoppervlak. En toetsing achteraf of die doelen gehaald zijn.

De gereedschapskist van de installatiemonteur wordt steeds uitgebreider. Door nieuwe ontwikkelingen zijn thermografische camera's bereikbaar geworden voor veel installateurs. Thermografische camera's kunnen bijvoorbeeld worden toegepast worden bij het inregelen van installaties. Ze meten niet alleen nauwkeurig, maar brengen aanvoer- en retourtemperatuur in beeld zodat de resultaten makkelijker aan de klant teruggekoppeld kunnen worden.

Slimme oplossingen kunnen energiebesparing een boost geven. Bijvoorbeeld om lokaal opgewekte energie ook lokaal te gebruiken. Wel moet eerst het laaghangend fruit geplukt worden. "Kijk bijvoorbeeld goed naar stooklijnen en de inregeling van installaties." Mirjam Harmelink biedt als adviseur en projectmanager slimme oplossingen die kunnen helpen met technische en projectmatige uitdagingen.

Door woningen die op elkaar lijken te clusteren en te matchen met bewezen oplossingen, zijn die vervolgens tegen lagere kosten te verduurzamen. Dat stellen Renee Snoek en Corriene van Eck van KnopOm. Installatiebedrijven kunnen zich daarom maar beter specialiseren in concepten per woningtypologie.

Voor de seizoensopslag van duurzame energie is veel meer nodig dan alleen batterijen. Edward Pfeiffer van Royal HaskoningDHV en Maurice Mommen van Topsector Energie lichten toe waarom.

Elektrische verwarming als hoofdverwarming is volgens veel energiespecialisten niet te adviseren vanwege hoge verbruikskosten. Mosatherm denkt daar verandering in te kunnen brengen. Want het bedrijf beweert dat het energieverbruik van haar vloerverwarmingssysteem in de praktijk erg meevalt. Dat komt doordat er slim verwarmd wordt.

In de praktijk gaan er bij het aanleggen van vloerverwarming nog veel dingen verkeerd, ziet Paul Frijters van WTH Vloerverwarming. Hij gaf Gawalo een overzichtelijke lijst van do's en don'ts.

Vloerverwarming wordt tegenwoordig steeds vaker toegepast in bestaande woningen, omdat het veel comfort biedt, ruimte bespaart en energiezuinig is. In de praktijk gaan er bij het aanleggen van vloerverwarming nog veel dingen verkeerd, ziet Paul Frijters van WTH Vloerverwarming. Dat heeft er vooral mee te maken dat er onvoldoende gekeken wordt naar het integrale ontwerp: de woning, de installatie en de verwarmingsbron.