artikel

‘Installateurs kunnen goed verdienen aan ventilatiesystemen’

ventilatie

Ventilatiesystemen zijn vaak een sluitpost bij de bouw. De gevolgen zijn niet ingeregelde systemen, te krappe kanalen en geen aandacht voor het installatie- en onderhoudsproces. Toch kunnen installateurs goed verdienen aan ventilatiesystemen, als ze met het juiste aanbod komen.

‘Installateurs kunnen goed verdienen aan ventilatiesystemen’
Beeld: Eltag Ventilatietechniek

 Tekst: Joop van Vlerken

“Het komt regelmatig voor dat ventilatiesystemen wel geplaatst maar niet ingeregeld worden.” Zo illustreert Richard Geraerts, verkoopleider Nederland bij Duco, wat er mis kan gaan bij de installatie van ventilatiesystemen. Hij vervolgt: “Ventilatie is een sluitpost op de bouw. De installateur heeft vaak te weinig tijd en kennis om de installatie van ventilatiesystemen goed te doen. Het moet ook altijd zo goedkoop en snel mogelijk. Dat komt de kwaliteit niet ten goede. Installateurs zouden hier ook stelling in moeten nemen en zeggen: ‘Wij willen kwaliteit leveren, punt.”

 

Verkeerde installatie ventilatiesystemen

De gevolgen van verkeerde installatie van ventilatiesystemen komt Marco Sturrus, algemeen manager bij Eltag Electric, elke dag tegen. “Dichte en defecte kanalen zien we vaak. Wat ook veel voorkomt is dat ventilatoren niet bereikbaar zijn of dat de afzuigventielen op de verkeerde plek zitten. Raamroosters zijn vaak kapot of verstopt waardoor er amper meer luchttoevoer is.”

 

Gedrag van bewoners

Daarnaast speelt ook het gedrag van bewoners een rol, benadrukt hij. “Omdat ze tocht ervaren zetten ze ventilatieroosters dicht. Of ze trekken de stekker uit het ventilatiesysteem, omdat het herrie maakt. Ze onderschatten vaak de gevolgen van slechte ventilatie, terwijl het ten koste gaat van de binnenluchtkwaliteit en daarmee van hun gezondheid. Maar dat is niet het enige. Het heeft ook gevolgen voor de bouwkwaliteit. Je krijgt last van rottende kozijnen, schimmels, vocht en stank in de woning.”

 

Ventilatiekeurmerk branchevereniging

Om de kwaliteit van het onderhoud aan ventilatiesystemen te borgen, richtte de VLA (Vereniging Leveranciers Luchttechnische Apparaten) in 2013 het VLA Ventilatiekeur op. Eltag Ventilatietechniek is lid van de VLA en is één van de Nederlandse installatiebedrijven die voldoet aan het keurmerk, vertelt Sturrus. “Het keurmerk houdt in dat vervuilde lucht goed wordt gefilterd, de luchtstroom perfect is afgesteld en het energiegebruik en geluid aan de eisen voldoen. Het is geen commercieel verhaal om meer business binnen te halen. We willen met het keurmerk echt bereiken dat het niveau in de ventilatietechniek omhoog gaat, want dat is hard nodig. We hopen te bereiken dat de bewoner profiteert en dat de kwaliteit van het onderhoud gegarandeerd is.”

 

Overcapaciteit noodzakelijk

Het Bouwbesluit is in ieder geval ontoereikend als het om de kwaliteit van ventilatiesystemen gaat, benadrukt hij. “In het VLA Ventilatiekeur hanteren we een driesterrensysteem. Eén ster betekent dat het systeem voldoet aan de minimale eisen van reinheid. Twee sterren is gelijk aan het Bouwbesluit en drie sterren krijgt een systeem dat voldoet aan het Bouwbesluit plus 20%. Deze overcapaciteit moet je hebben, want de volgende keer dat je het systeem controleert, ben je vier jaar verder en zit je waarschijnlijk nog maar op 80%. Eigenlijk is dus alleen drie sterren voldoende, want in de loop van de tijd vervuilt het systeem, waardoor overcapaciteit eerder noodzakelijk dan wenselijk is.”

 

Bouwbesluit enige wettelijke eis

Het VLA Ventilatiekeur is echter niet verplicht en lang niet alle installatiebedrijven die ventilatiesystemen onderhouden, voeren het keurmerk. Sturrus: “Installateur is een vrij beroep. Als jij besluit dat je ventilatiesystemen wilt onderhouden, kun je morgen beginnen. De enige wettelijke eis is het Bouwbesluit. Als een opdrachtgever in de tender niet duidelijk omschrijft wat zijn eisen op het gebied van ventilatie zijn, zullen de meeste installateurs niet hun best doen om beter te presteren dan het Bouwbesluit vraagt. Ze lezen vooral wat ze niet hoeven te doen en alles wat niet omschreven wordt, ontspringt de dans. Sommige installateurs maken zich er dus makkelijk vanaf, maar dat is niet het enige probleem. De reden waarom installateurs die extra stap niet willen zetten, is dat alles zo goedkoop mogelijk gemaakt moet worden.”

 

Communicatie tussen aannemer en installateur

De schuld voor slecht geïnstalleerde en onderhouden ventilatiesystemen ligt dus voor een deel bij de installateurs, maar volgens Geraerts is dat niet de enige oorzaak. “Het begint, zeker bij de systemen die wij verkopen, al bij het advies en het ontwerp. Omdat onze ventilatiesystemen werken met natuurlijke aanvoer en mechanische afvoer is het erg belangrijk dat de juiste gevel- en raamroosters gebruikt worden in de bouw. Omdat de box door de installateurs opgehangen wordt en de roosters door de aannemer, ligt er nog een extra uitdaging omdat die twee disciplines slecht met elkaar communiceren.”

 

Prestatiegarantie voor ventilatiesystemen

Maar Geraerts wil de hand ook in eigen boezem steken. “Het is aan ons om de systemen eenvoudiger te maken, zodat de installateur minder hoeft te doen. Daarnaast hebben we in de afgelopen jaren bijna 2500 installateurs opgeleid om het beter te doen.” Prestatiegarantie voor ventilatiesystemen zou volgens Geraerts een stap in de goede richting kunnen zijn. “Wij staan daar als leverancier zeker achter, maar dan moet het systeem wel goed onderhouden zijn.”

 

Goed verdienen aan ventilatiesystemen

Hij denkt dat installateurs goed kunnen verdienen aan ventilatiesystemen, als ze met het juiste aanbod komen. Zo ontstaat volgens hem een win-winsituatie voor de bedrijven en de klanten. “Je installeert een ventilatiesysteem van een goede kwaliteit op de juiste manier en sluit daarvoor een onderhoudscontract met de klant. Op die manier kun je de prestatie van het ventilatiesysteem garanderen en is de klant tevreden. Als je zo de markt naar je toetrekt kun je als installateur goed geld verdienen met service.”

Onderhoudscontracten voor ventilatiesystemen

Maar ook opdrachtgevers moeten meerwaarde zien in deze methodiek, benadrukt hij. “Woningcorporaties hebben soms geen contracten voor het onderhoud aan ventilatiesystemen. Die hangen liever een nieuwe ventilatiebox op als er problemen ontstaan. Dat soort voorbeelden dragen niet bij aan het draagvlak voor het onderhoud aan ventilatiesystemen.”

 

Verantwoordelijkheid bij installateur

Sturrus vindt dat woningcorporaties de verantwoordelijkheid voor het functioneren van ventilatiesystemen bij de installateur moeten leggen. “Nu komen wij vaak pas in beeld als bewoners vanwege gezondheidsklachten de GGD hebben ingeschakeld. Dat is echt te laat want dan manifesteren zich de effecten van slecht geïnstalleerde ventilatiesystemen al.”

 

Ideale onderhoudsfrequentie

Hij pleit daarnaast voor onderhoud van installaties op woningniveau. “De ene woning is de andere niet. Als je aan een drukke weg woont is een onderhoudsinterval van vier jaar veel te weinig. Terwijl op andere plekken misschien een lagere onderhoudsfrequentie kan worden aangehouden.”

 

Meer prioriteit bij opdrachtgevers

Door optimalisatie kan het onderhoud van ventilatiesystemen ook winst opleveren voor opdrachtgevers, maar dan moet de prioriteit wel veranderen, stelt hij. “Er is echt een onderwaardering voor ventilatie bij opdrachtgevers. Als de centrale verwarming uitvalt, moet de installateur binnen acht uur voor de deur staan. Bij een storing in een ventilatiesysteem zijn de responstijden veel langer, terwijl bij een niet-functionerende ventilatie de problemen veel groter zijn. Dat gaat niet over comfort, zoals verwarming, maar echt over de gezondheid van bewoners.”

 

Geen opleiding tot ventilatiespecialist

Ook onder installateurs is er sprake van onderwaardering voor ventilatiesystemen, meent Sturrus. “De specialisten in Nederland zijn op één hand te tellen. De meeste bedrijven doen ventilatie erbij, maar het is echt een vak apart. Er is ook geen opleiding tot ventilatiespecialist. Wij leiden onze monteurs dan ook allemaal zelf op.”

 

Gemakzucht van alle partijen

Dat er zo weinig aandacht is voor het onderhoud van ventilatiesystemen heeft te maken met gemakzucht van alle partijen, denkt Geraerts. “Voor cv-ketels is het heel normaal dat je naast de installatie ook het onderhoud aanbiedt. Voor ventilatiesystemen is de markt natuurlijk veel kleiner. Maar als je bedenkt dat de cv-ketel eruit gaat en installatiebedrijven op zoek moeten naar nieuwe verdienmodellen, lijkt het me slim om je ook te richten op ventilatie. Maar installateurs zijn vaak conservatief en wachten af.”

 

Belang voor kwaliteit binnenlucht

Daarnaast zijn maar weinig mensen zich bewust van het belang van goede ventilatie voor de binnenluchtkwaliteit. Geraerts: “De meeste mensen merken pas dat er iets mis is als ze bijvoorbeeld luchtwegklachten krijgen. Het gaat daarom ook echt om bewustwording. Wat dat betreft is het goed dat het Longfonds nu een samenwerking aangaat met de VLA. Maar het duurt nog wel een paar jaar voordat het echt bij de mensen op het netvlies staat.”

 

Ventilatie-eisen in Bouwbesluit aangescherpt

Wat daarnaast gaat gebeuren, is volgens Geraerts dat de ventilatie-eisen in het Bouwbesluit verder worden aangescherpt en uitgebreid. “Ik zie het Bouwbesluit nu echt als een minimumeis. Dat bijvoorbeeld in slaapkamers alleen luchttoevoer verplicht is, terwijl je daar toch elke nacht met twee personen verblijft, vind ik onbegrijpelijk. Je zou in die ruimtes toch op zijn minst ook de afvoer moeten regelen. Wat ook zou werken is dat een woning niet opgeleverd wordt als het ventilatiesysteem niet goed werkt. Dan zorgen de verantwoordelijke partijen wel dat het in orde komt, want anders kunnen ze het huis niet verkopen.”

 

Bij balansventilatie luistert onderhoud nauwer

Sturrus verwacht bovendien dat door de toename van het aantal balansventilatiesystemen onderhoud steeds belangrijker wordt. “Bij mechanische ventilatie komt er in ieder geval nog lucht binnen als het ventilatiesysteem niet goed werkt, bij balansventilatie is dat anders. Als de aanvoer stokt betekent dat dat er geen verse lucht meer het huis in komt. Dat gaan bewoners wel heel snel merken”, besluit hij.

 

Lees ook:

Balansventilatie onderhouden geen overbodige luxe

Balansventilatie in opmars dankzij warmtepomp

Kwaliteit ventilatie hangt af van kwaliteit werk installateur

 

Reageer op dit artikel