artikel

Cv-ketelfabrikanten: wie doet wat met waterstof?

klimaattechniek

Verwarmen met waterstofgas wordt door steeds meer partijen gezien als een haalbaar alternatief voor verwarmen met aardgas. Ook fabrikanten van cv-ketels onderzoeken volop of dat een optie is. Hoe ver zijn ze met hun onderzoek en pilots en wat is volgens hen het toekomstscenario? Dat peilde Gawalo bij vijf van hen.

Cv-ketelfabrikanten: wie doet wat met waterstof?
Marco Bijkerk, Manager Innovative Technologies van Remeha.

Tekst: Marion de Graaff

 

Nefit Bosch: proef in Leeds

Martine Straver, directeur Marketing & Product Management bij Bosch Thermotechniek, is ervan overtuigd dat waterstof de toekomst is. “We zien het als een haalbaar alternatief voor aardgas”, zegt ze. “De bestaande gasinfrastructuur is relatief gemakkelijk geschikt te maken voor waterstof.”
“Qua toestellen hebben we 20 jaar geleden al ervaring opgedaan met bijmenging tot 20%, bijvoorbeeld bij een proef op Ameland. Naar 100% is wel even een ander verhaal, dan kom je een aantal ontwikkeluitdagingen tegen; bijvoorbeeld bij het terugmoduleren. Daar zijn we al heel ver mee en we zijn blij dat we betrokken zijn bij een grote proef op wijkniveau in Leeds in het Verenigd Koninkrijk. Onze collega’s van Worcester Bosch voeren het proefproject uit, ondersteund door onze R&D specialisten in Deventer.”
Praktijkervaring opdoen is cruciaal, aldus Straver. In Nederland is Bosch met diverse partijen in gesprek, onder andere over een project op Goeree-Overflakkee met zeshonderd woningen. “Het kan zijn dat we in de ontwikkel- en straks ook in de implementatiefase nog met een mix van grijze, blauwe en groene waterstof gaan werken”, zegt Straver, “maar ook hier is het streven om uiteindelijk op 100% groene waterstof te draaien.”
“Het zijn spannende tijden. In de automotive gaan de ontwikkelingen veel sneller, daar zet Bosch vol in op waterstof als energiedrager, misschien wordt dat de aanjager voor de toepassing in de thermotechniek.”

 

Nefit Bosch werkt in Nederland hard aan de ontwikkeling van een waterstofketel die op 100% waterstof werkt.

Nefit Bosch ontwikkelt in Nederland een cv-ketel die op 100% waterstof werkt.

Intergas: compleet nieuwe hr-ketel

Ook Intergas is bezig met de ontwikkeling van een waterstofketel als mogelijk alternatief voor ketels die branden op aardgas, zegt Marketing Manager Ralf Jansen. “Verwarmen op basis van waterstof heeft in onze ogen een flink aantal voordelen. Zo is het goedkoper en duurzamer dan het toepassen van warmtepompen, bij uitstek geschikt voor bestaande bouw en kan waterstof getransporteerd worden via het bestaande netwerk (na wat aanpassingen).”

 

“Verder zijn zowel de afmetingen als capaciteiten van het toestel vergelijkbaar met die van de huidige hr-ketels die branden op aardgas, reduceert waterstofgas de CO2-uitstoot en is het op te slaan om in een later stadium te gebruiken. Al met al is waterstof dus een goed alternatief voor aardgas.”
Intergas besloot om voor de toepassing van waterstof een compleet nieuwe hr-ketel te ontwikkelen op basis van zijn huidige model hr-ketels. “Waterstof heeft andere eigenschappen dan aardgas”, stelt Jansen. “De verbrandingstemperatuur van waterstof is veel hoger dan de verbrandingstemperatuur van aardgas, en het molecuul waterstof is kleiner dan het molecuul aardgas. Bij de ontwikkeling van een waterstofketel moet dus met een aantal zaken goed rekening worden gehouden, zoals de brander, de branderautomaat en het gasblok. Daarnaast kan bij de toepassing van waterstof geen ionisatiestroom gemeten worden, ook daar moet iets op gevonden worden. Het is een uitdaging, maar we zijn er volop mee bezig.”

 

Remeha: primeur op Bouwbeurs

Remeha had in februari 2019 de primeur en presenteerde als eerste ketelfabrikant een waterstofketel op de Bouwbeurs. De belangstelling is vanaf dat moment enorm. Manager Innovative Technologies Marco Bijkerk van Remeha: “We zijn heel druk met het beantwoorden van vragen. Overheden, particulieren, installateurs: iedereen is enthousiast en wil informatie. We krijgen zelfs al offerteaanvragen.”
Dat is nog wat voorbarig, want de ketel is nog niet op de markt. Onlangs ging de eerste proef van start in de Rotterdamse wijk Rozenburg. Nu volgt er een periode van monitoren en rapporteren, en vervolgens zijn er testen op een grotere schaal nodig.
“Technisch gezien zijn we zover”, zegt Bijkerk. “Het punt is dat betrokken partijen zoals netbeheerders, de overheid en installateurs er ook klaar voor moeten zijn. Dat is op dit moment nog niet zo. Wij merken dat de markt eraan toe is. Mensen realiseren zich dat fossiele brandstoffen geen optie meer zijn uit het oogpunt van milieu. Waterstof is een goed alternatief, vooral omdat er nauwelijks aanpassingen nodig zijn. Het warmtesysteem bestaat met waterstof nog steeds uit leidingen, een ketel en radiatoren, en dat zijn voor mensen bekende onderdelen. De hardware blijft hetzelfde, alleen de brandstof is straks anders.”

 

Algemeen directeur van Remeha Arthur van Schayk (links) en CTO Peter Snel naast de waterstofketel in Rozenburg.

Vaillant: aardgas geleidelijk groener maken

Vaillant ziet veel potentieel in de waterstofverrijking in het gasnetwerk. Productmanager Ronald Mazurel zegt: “Als meer elektriciteit uit hernieuwbare energie wordt gebruikt om waterstof te genereren, kan het toevoegen van waterstof aan aardgas die energiebron geleidelijk ‘groener’ maken. De bestaande gasinfrastructuur in Europa zou de ruggengraat kunnen worden van een klimaatvriendelijke, veilige energievoorziening.”
“Vaillant cv-ketels kunnen op dit moment al veilig worden gebruikt met waterstofverrijking tot 10 procent. De nieuwe generatie Vaillant cv-ketels is berekend op aardgas met een waterstofgehalte tot 30 procent. Voor 100 procent waterstofgehalte zijn andere cv-ketels nodig, en met die technische uitdaging zijn we op dit moment bezig.”

 

ATAG: bijmengen en opslaan

R&D manager Gideon Blij van ATAG Verwarming: “Wij zijn al een aantal jaren bezig met onderzoek naar de toepassing van waterstof. Desktopstudies gaven ons inzicht in verbrandingssnelheid, voorspelden risico’s bij het gebruik van bepaalde afdichtmaterialen en maakten duidelijk hoe de NOX-getallen eruit zien. Ook hebben we verbrandingen gesimuleerd die resulteerden in een aantal proefopstellingen in het veld. Hiermee gaan we na hoe stabiel de verbrandingstechniek is en willen we over een wat langere periode ervaring opdoen. Voor de goede orde: we doen proeven met mengvormen, het gaat nog niet om 100% waterstof.”
Blij kan nog niet zeggen of 100% waterstof het uiteindelijke doel is: “Dat hangt sterk van de marktontwikkelingen af. En de grote vraag is: waar zet de overheid op in? Er is een visie nodig. Het is duidelijk dat we gaan omschakelen van G-gas naar K-gas, maar dat speelt pas rond het jaar 2033. Er zijn goede duurzame vervangers voor aardgas, bijvoorbeeld synthetisch gas of biogas opgewerkt tot groen gas bijmengen met waterstof. Ik zie ook een belangrijke rol voor waterstof bij het opslaan van energie die we opwekken met pv-panelen en windmolens.”

 

Leestip: lees hier het vervolg op dit verhaal, met reacties van Brink Climate Systems, Itho Daalderop, Viessmann en Bekaert Heating op verwarmen met waterstof.

 

 

Reageer op dit artikel