artikel

Cv-monteurs kunnen ook warmtepompen installeren

klimaattechniek

Leveranciers en installateurs met ervaring hebben er het volste vertrouwen in: het installeren en onderhouden van warmtepompen is voor iedere installateur goed te doen. Mits hij zich in de nieuwe materie wil verdiepen en eventueel bereid is aanvullende certificering te behalen natuurlijk.

Cv-monteurs kunnen ook warmtepompen installeren

Tekst: Joop van Vlerken

Nu het ernaar uit ziet dat warmtepompen de belangrijkste vervangers worden van cv-ketels, wordt het tijd dat er meer warmtepompinstallateurs komen. Nu heeft alleen een kleine voorhoede van koplopers er ervaring mee. “Het succes van warmtepompen is sterk afhankelijk van het aantal installateurs dat ermee kan omgaan. Daarom is de opleiding van installateurs in het onderhoud en de installatie van warmtepompen noodzaak.” Dat is de overtuiging van salesmanager Niels van Alphen van warmtepompleverancier Techneco.

Leestip: Opleiding essentieel bij ontwerp en installatie van warmtepompen

 

Training warmtepompen loopt vol

Om zoveel mogelijk installateurs capabel te maken, geeft Techneco gratis trainingen. Gebrek aan belangstelling is er volgens Van Alphen niet. “We geven ongeveer een keer in de twee weken zo’n training. Vroeger hadden we nog wel eens moeite om de zaaltjes vol te krijgen, maar nu lopen ze meteen vol.”

 

Verkoopargumenten en technische training

De trainingen van Techneco bestaan uit een introductie en een technische training, vertelt de salesmanager. “Het eerste uur gaat over de verkoop en toepassingsmogelijkheden van de warmtepompen. Na de pauze leggen we in het technische gedeelte uit waar installateurs op moeten letten en hoe ze eventueel fouten kunnen oplossen.”

 

Warmtepomp in eigen huis

Van Alphen vertelt dat veel installateurs de eerste warmtepomp in hun eigen huis of in het huis van een van de medewerkers installeren. “Als het dan goed gaat, durven ze de service ook wel aan klanten te bieden. We geven beginnende installateurs bovendien veel ondersteuning. Onze servicemonteurs zitten de hele dag op de weg en zijn in principe beschikbaar om bedrijven te ondersteunen bij de installatie van warmtepompen.”

 

Installateurs in verschillende ervaringsfases

Installateurs bevinden zich in verschillende fases als het gaat om warmtepompen. Maar de overgrote meerderheid heeft er nog geen ervaring mee, licht Van Alphen toe. “Er zijn er die al twintig jaar warmtepompen installeren en onderhouden, die weten bij wijze van spreken meer dan ons. Dan heb je ook installateurs die pas vijf jaar geleden zijn begonnen. Die hebben veel ervaring en hebben ons eigenlijk niet meer nodig. En nu komt het gros van de installateurs. Zij hebben echt nog de focus op de installatie van nieuwe warmtepompsystemen en doen nog geen onderhoud.”

 

Warmtepompsystemen onderhouden en storingen verhelpen

Martijn Keijer van Schipper Installatie heeft inmiddels ongeveer drie jaar ervaring met het installeren van warmtepompen. Bij Schipper ligt de focus nog vooral op installatie, vertelt hij. “Vorig jaar installeerden we 60 warmtepompen tegenover 80 cv-ketels. Voor storingen heb ik nu twee monteurs. Die zijn er wat beter in thuis dan de anderen en kunnen ook systemen onderhouden en storingen verhelpen.”

 

Te weinig kennis warmtepompen

Keijer merkt in zijn omgeving dat steeds meer installateurs geïnteresseerd zijn in warmtepompen, maar dat ze op dit moment nog te weinig kennis hebben om die te installeren. “Ik zie het bij collega’s in de buurt. Klanten krijgen vaak nul op het rekest als ze navraag doen. Installateurs sturen klanten door naar ons als het om de installatie van warmtepompen gaat. Ze durven hun vingers er nog niet aan te branden.”

Leestip: Heeft de cv-installateur de kennis en kunde om een warmtepomp te installeren?

 

Eigen medewerkers opleiden

Omdat er op de opleidingen voor installatietechniek nog amper aandacht is voor warmtepompen, moeten bedrijven hun eigen medewerkers opleiden. Sommige bedrijven zijn daar nu al succesvol in, vertelt Van Alphen. “Een bedrijf uit Edam, Duurzaamaan, nam een jongen in dienst die nooit met cv-installaties had gewerkt en heeft hem opgeleid voor het onderhoud en de installatie van warmtepompen.”

 

Kleine bedrijven sneller om

Enige basiskennis van verwarming is dus volgens Van Alphen wenselijk, maar niet noodzakelijk. Hij denkt dat kleinere bedrijven de overstap naar warmtepompen makkelijker maken dan grote bedrijven, omdat ze wendbaarder en innovatiever zijn. “Bij grotere bedrijven duren dit soort processen gewoon langer, omdat het langs meer lagen moet. Met als gevolg dat ze een beetje achterlopen. Maar door de massa die ze hebben, kunnen ze deze achterstand makkelijk snel inhalen.”

Leestip: Installateurs stapsgewijs voorbereiden op gasloos

 

Monteurs leiden elkaar op

Na zich eerst zelf te hebben verdiept in de materie leidt Keijer bij Schipper Installatie inmiddels zijn eigen mensen op. “Een aantal van onze monteurs kan al zelfstandig een warmtepomp installeren, maar de meesten moeten we vanuit kantoor nog ondersteunen. Vooral als ze in de meterkast moeten zijn voor een aansluiting, komt er nog wat extra expertise bij kijken. Maar ook dat hoort bij het werken aan warmtepompen. Zachtjesaan nemen de monteurs alle taken van ons over. Het is uiteindelijk de bedoeling dat de ene monteur de andere inleert en dat ze het straks allemaal kunnen.”

 

Inbedrijfstelling warmtepomp

De inbedrijfsstelling van een warmtepomp vraagt om wat meer kennis, vertelt Keijer. “Daarom doen de leveranciers de inbedrijfstelling vaak nog zelf. Ze willen zien hoe het gemaakt is en ze koppelen het apparaat aan het internet, dat kunnen wij nog niet zelf. Met name voor bronsystemen luistert de installatie nauw. Je hebt te maken met glycolwaardes en de brontemperatuur. Luchtwaterwarmtepompen zijn wat betreft iets eenvoudiger.”

 

Koudemiddelencertificering

Een voordeel van bodemsystemen is dan weer dat er meestal geen koudemiddelcertificering nodig is, legt Keijer uit. “Er zit wel koudemiddel in, maar in een afgesloten gedeelte. Bij luchtwaterwarmtepompen zit het in de hele unit. Dan heb je een monteur nodig die ermee mag werken.”

Leestip: Razendsnel een F-gassencertificaat

 

Werken aan bodemwarmtepomp

Omdat installateur een vrij beroep is, mag in principe iedereen een warmtepomp installeren. Maar voor het werken aan een bodemwarmtepomp heb je echt je diploma nodig, legt Keijer uit. “Om aan de bodemwarmtepomp te mogen werken, vragen de meeste leveranciers om het diploma installatiemonteur niveau 3. Dat wordt door sommige leveranciers ook echt gecontroleerd. Bij Nathan moeten we de diploma’s zelfs aanleveren.”

 

Ontwerpen van bodemsystemen

Voor het ontwerp van bodemsystemen heb je bovendien een BRL 6021-certificering nodig, licht hij toe. Die heeft Schipper Installatie nog niet. “Daarom doen we dat nu nog samen met de leveranciers en draaien we onder hun certificering. We overwegen nog of we de certificering zelf in huis gaan halen, maar het is vrij kostbaar en op dit moment hebben we het niet nodig.”

 

Jonge monteurs enthousiast

Volgens Van Alphen is het voor cv-installateurs relatief makkelijk om warmtepompen te installeren. “Er zijn wat extra dimensies waar je je in moet verdiepen. Dat vraagt om aanpassingsvermogen van de monteur. Je moet net even wat beter nadenken en er moet een bereidheid zijn om je in de materie te verdiepen. Dat is voor elke monteur anders. Als je 60 bent, zul je misschien denken; dat zal mijn tijd wel duren. Maar de jonge monteurs gaan er over het algemeen enthousiast mee aan de slag.”

Keijer herkent dat beeld. “Onze jonge monteurs zijn even ver met warmtepompen als onze hoofdmonteurs, omdat ze er vanaf het begin bij betroken zijn.”

Leestip: Warmtepompen installeren vraagt omslag in denken

 

Verwend met cv-ketel

Installateurs zijn de afgelopen decennia verwend met de cv-ketel, stelt Van Alphen. “Een cv-ketel is een relatief eenvoudig apparaat met weinig aandachtspunten of dimensioneringsproblemen. Met een cv-ketel heb je altijd voldoende vermogen en je kunt een gebouw altijd warm maken. Een warmtepomp selecteer je op het exacte vermogen dat een gebouw vraagt. Daarnaast werkt een warmtepomp met lagere temperaturen en moet er ook naar het afgiftesysteem gekeken worden, bij voorkeur is dat lagetemperatuurverwarming. En dan is het nog zo dat bij sommige warmtepompsystemen gewerkt wordt met koudemiddelen waar je voor gecertificeerd moet zijn.”

 

Installeren warmtepomp ingewikkelder dan cv-ketel

Ook Keijer noemt het installeren van warmtepompen wat ingewikkelder dan de installatie van een cv-ketel. “Het belangrijkste verschil zit in de aanvoer- en retourtemperaturen, die zijn veel lager dan bij een cv-systeem. De diameter van de leidingen is ook groter en de leidingen moeten geïsoleerd worden omdat ze ook voor koeling worden ingezet. Daarnaast wordt in het systeem vaak een buffervat verwerkt.”

 

Warmtepomp in bestaande bouw

Schipper Installatie plaatst warmtepompen nog voornamelijk in nieuwbouwprojecten, vertelt Keijer. “Maar we hebben ook een aantal bestaande woningen gedaan. Een hybride warmtepomp kun je bijna overal kwijt. Maar als het een volledige warmtepomp betreft, moeten de woningen wel goed geïsoleerd zijn. Daar vragen we klanten ook echt naar, want anders heeft het weinig zin om een warmtepomp te installeren. Soms slaan we zelfs klanten af, omdat het echt niet gaat functioneren.”

 

Verschillende systemen, verschillende opleiding

Het opleiden van installateurs verschilt voor de verschillende systemen, licht Van Alphen toe. “Het installeren van een bodemwarmtepomp vraagt meer expertise dan het installeren van een hybride warmtepomp of een luchtwaterwarmtepomp. De hybride warmtepomp moet in principe door iedere installateur wel te installeren zijn en het is ook maar ongeveer een dag werk. Voor een luchtwaterwarmtepomp moet je ook in de meterkast aanpassingen doen en daar ben je om die reden ongeveer twee werkdagen mee bezig. Een bodemwarmtepomp is wel wat ingewikkelder, maar ze zijn toch relatief makkelijk te plaatsen, omdat het echt een nieuwbouwproduct is. Dan kom je toch wel in een gespreid bedje terecht en heb je weinig overige omstandigheden om rekening mee te houden.”

 

Opleidingen blijven achter

Op de installateursopleidingen worden de monteurs nog niet opgeleid om te werken met warmtepompen, vertelt Keijer. “We zijn nu bezig met het opleidingsbedrijf Bouwmensen Gooi- en Vechtstreek om daar een hybride warmtepomp neer te zetten, zodat de leerlingen daar ook ervaring mee op kunnen doen. Maar dan zullen we het eerst de leraren moeten leren, want die weten er nog niet veel van. Dan komt er zo’n jong monteurtje van ons even uitleggen hoe het werkt aan die leraren”, besluit hij lachend.

Leestip: Meer vakmensen opleiden voor de energietransitie

Reageer op dit artikel