nieuws

“Nederland in 2030 energieneutraal”

Installatiebranche

Doekle Terpstra gooide tijdens zijn eerste publieke optreden als voorzitter van Uneto-VNI meteen de knuppel in het hoenderhok: niet pas in 2050, maar al in 2030 zou de gebouwde omgeving in Nederland energieneutraal moeten zijn. “Of we dat ook echt gaan halen vind ik niet eens zo belangrijk. Maar je geeft er wel de juiste richting mee aan.”

Terpstra deed zijn uitspraak tijdens het door Cobouw en Bouwend Nederland georganiseerde CobouwCafé op de Bouwbeurs. De kersverse installatievoorman had tijdens zijn eerste werkweek bij Uneto-VNI namelijk al verschillende rapporten gelezen waaruit blijkt dat de energiecomponent in de gebouwde omgeving de afgelopen drie jaar gestegen is van 25 naar 35 procent.

“Het wordt dus steeds belangrijker. En de sector is er klaar voor. Een volgend kabinet moet er een zijn dat ‘groen’ echt kan en wil organiseren. Jammer dat duurzaamheid niet echt een thema lijkt in de verkiezingsperiode. Het is zoveel belangrijker dat de onderwerpen waarover partijen elkaar nu in de haren vliegen.”

De Delftse wethouder Stephan Brandligt (GroenLinks) zag dat net iets anders. “Neem de zorg en het langer thuis wonen van ouderen. Dat zijn wel degelijk verkiezingsthema’s. En die kun je prima koppelen aan duurzaamheid. Sla je twee vliegen in één klap.”

Goed voor werkgelegenheid en innovaties

Terpstra hamerde erop dat de ambities van het huidige kabinet – een energieneutrale  gebouwde omgeving in 2050 – een goede stap zijn, maar wat hem betreft niet ver genoeg gaan. “Het mag nóg ambitieuzer. Waarom niet al in 2030? Kijk eens wat dat doet met de werkgelegenheid en met innovaties.”

Volgens Bouwend Nederland-voorzitter Maxime Verhagen kan de duurzaamheidsslag een hoop nieuwe banen opleveren, volgde hij de lijn van Terspra. “Als alle maatregelen die nodig zijn om de bestaande woonvoorraad te verduurzamen ook daadwerkelijk worden genomen, dan levert dat 130 duizend nieuwe banen op”, zei Verhagen, die onlangs voor vier jaar bijtekende bij Bouwend Nederland.

Of het doel haalbaar is, daarover waren de meningen verdeeld. “Het gaat nog niet goed genoeg,” zei Remco Frerichs van onderzoeksbureau Team Vier. “Er gebeurt wel heel veel, maar vooral in de bestaande bouw bij particuliere woningeigenaren blijft het erg achter.”

“We gaan te langzaam”, stelde ook Olof van der Gaag, directeur van de Nederlandse Vereniging voor Duurzame Energie, vast. “We moeten enorm gaan versnellen om het nog voor elkaar te krijgen. Maar we kunnen niet allemaal tegen dat touw duwen. Uiteindelijk moet de klant aan het touw gaan trekken om de sector verder in beweging te krijgen.”

VVD-Tweede Kamerlid Remco Dijkstra beaamt dat het tempo omhoog mag maar wijst meten op de betaalbaarheid en financierbaarheid van duurzame ingrepen in woningen. “Dat is wat mensen zich afvragen. Is het betaalbaar en kan ik het terugverdienen? Voor de bouw ligt er een schone taak om mensen te ontzorgen.”

Voldoende wil in de sector

Waar het niet aan ontbreekt, is de wil in de sector. Juist de bewoner, huiseigenaar en consument zijn nog niet overtuigd van het nemen van duurzame maatregelen in de eigen woning. Verhagen: “95 procent van de huiseigenaren denkt bij het begrip duurzaamheid niet aan verduurzaming van de eigen woning. En dat komt deels doordat het mensen te moeilijk wordt gemaakt door onduidelijke subsidiemaatregelen, zoals het teruggeven van btw op de aanschaf van zonnepanelen. Dan moet je dus eerst ondernemer worden om een btw-nummer te krijgen.” Nodeloze bureaucratie, vindt Verhagen. “Schaf die btw gewoon af!”

Ook Biense Dijkstra, directeur van bouwer Dijkstra Draisma, hekelde de subsidieregelingen op duurzame maatregelen. “Om de klimaatdoelen te halen, moeten we inzetten op energiebesparing, het verlagen van het energiegebruik. En wat doen we? We geven subsidie op maatregelen die dat juist niet doen, zoals zonnepanelen. Zonne-energie is een druppel op een gloeiende plaat, daarmee gaan we het bij lange na niet redden. Er zijn echt systeemkeuzes nodig die het nieuwe kabinet moet maken.”

Dijkstra: “Wat je niet gebruikt hoef je ook niet op te wekken. Dus we moeten  vol inzetten op besparingsmaatregelen. Die zijn belangrijker dan nog meer windparken.”

Bouwers moeten willen ontzorgen

Toch kan ook de bouwsector meer doen, vond de Delftse wethouder Stephan Brandligt. “We kunnen allemaal wel zeggen dat de burger er geen zin in heeft, maar er is ook geen goed aanbod voor die burger. De bouwsector moet willen ontzorgen, en garanties geven.”

Van der Gaag: “Onderzoeksbureaus hebben berekend dat er 200 miljard is te verdienen aan verduurzaming. Ik zou als bouwsector op het puntje van mijn stoel zitten!”

Volgens Maya van der Steenhoven, kandidaat-Kamerlid van GroenLinks, is de energietransitie bij burgers niet goed doorgedrongen, omdat de politieke debatten er nauwelijks over gaan. “Maar de versnelling begint nu. Jaarlijks gaan tienduizenden woningen van het gas af. Het lijkt wel alsof niemand zich beseft wat een effect dat gaat hebben op de samenleving en de bouw.”

Duidelijke stip aan de horizon

De rol van de overheid wordt nog belangrijker dan hij al was; daar waren alle aanwezigen het over eens. Maar met de verkiezingen voor de deur lijkt het volstrekt onduidelijk hoe de politiek dit probleem gaat aanpakken. Er is een duidelijke visie nodig, benadrukte Uneto-VNI-voorman Doekle Terpstra. “De bouw is er klaar voor, de velden zijn rijp om te oogsten, maar we moeten een duidelijke stip op de horizon zetten. Ik denk dat het komende kabinet ambitieuzer moet zijn: gewoon al in 2030 energieneutraliteit nastreven.”

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels