artikel

Prefab voor werktuigbouw  

Installatiebranche

Technische Unie is bezig met het opzetten van een prefabdienst voor werktuigbouwkundige installaties, als vervolg op de prefablevering van elektrotechnische componenten. W-groothandel Rensa gooit het over een andere boeg en werpt zich op als logistiek ontzorger. 

Prefab voor werktuigbouw  

Tekst Richard Mooi 

 

De prefabwerkwijze is in de elektrotechniek behoorlijk ingeburgerd. Groothandels leveren de prefab elektrocomponenten op het juiste moment op de juiste plaats aan op het bouwproject. Netjes gelabeld en precies op het goede moment. Just-in-time, om er maar even een hippe term uit de logistieke wereld in te gooien. Dat logistieke proces heeft een groothandel vaak beter op orde dan een installatiebedrijf die het allemaal in containers op de bouw moet opslaan.

 

Prefab bij groothandels

Voor werktuigbouw is prefab bij groothandels nog een braakliggend terrein. Niet dat prefabriceren van riolering of het drinkwatersysteem niet gebeurt. Grote landelijke installatiebedrijven hebben een eigen prefabcentrale waar voor (repeterende) woningbouw naar hartenlust wordt geprefabt. Ook bij fabrikanten van met name rioleringssystemen kun je geprefabte delen bestellen. En zelfs vloerverwarming kan al kant-en-klaar op matten worden aangeleverd op de bouw.  

 

W-prefabdienst

Technische Unie (TU) gaat nu de prefabricage van elektrotechnische componenten doorzetten naar de w-installatie. Het bedrijf is bezig om een werktuigbouw-prefabdienst op te zetten, vertelt John Bloemendaal. Inmiddels telt de prefabcatalogus zo’n zestig elektrotechnische componenten. Bij werktuigbouw staat het nog aan het begin. Eenvoudige montagehandelingen zoals de montage van een kraan op een wastafel, of afsluiter aan een wc-inbouwreservoir zijn inmiddels onderdeel van het leveringsprogramma.

 

Prefableidingen en-afvoersystemen

De volgende stap is het prefabriceren van leidingen en afvoersystemen. De kleine handelingen doet TU zelf, maar het grotere werk wordt uitbesteed aan een grote installateur met eigen prefabhal. “Wat we vooral doen is het hele proces erachter, want daar zijn we goed in. Niet alleen de logistiek, maar ook het orderproces daarachter, compleet met werktekeningen en de goedkeuringen. De verantwoording is van A tot Z geregeld.”

 

Kavellevering voor één woning

Naast prefabs die uit voorraad voor alle klanten leverbaar zijn, richt TU zich op project- en specifieke prefabs. “Bij kleinere klanten en zzp’ers kom je dit niet zo snel tegen.” Maar ook een lokale installateur die een woningproject met vijftien rijtjeshuizen heeft gescoord, kan er veel tijd mee winnen. “Bij elektro maken we pakketten waarbij alle elektrocomponenten zich veelal in één pakket bevinden, zodat de klant maar één artikelnummer hoeft te bestellen. We gaan engineeren, prefabriceren en samenbouwen zodat het als een kavellevering voor één woning uitgeleverd wordt. Vandaag woning een en morgen woning twee.” 

 

Aanpassing werkvoorbereiding

Het prefab laten uitvoeren van de riolering of het leidingsysteem voor verwarming en/of tapwater, vereist wel een omslag in de denkwijze van de werkvoorbereiders bij installatiebedrijven, geeft Bloemendaal aan. Vanuit Autocad is het heel eenvoudig om materiaallijsten te printen, maar: “Je moet weten waarop het wordt aangesloten. Denk bij elektrotechniek aan een hotelkamer met roomcontroller. Je moet dan de installateur erop aanspreken hoe de controller geprogrammeerd wordt. Dat bepaalt hoe de bedrading aangesloten wordt. Bij w-installaties speelt hetzelfde bijvoorbeeld met kleppen.”  

 

Lengte leidingen

Daarnaast moeten werkvoorbereiders wennen aan het opgeven van exacte lengtes van de leidingen. Bij montage in het werk wordt vaak alleen het aantal koppelingen exact bepaald en de leidingen komen op rol aan, waarbij vaak een extra rol wordt besteld. Bij prefabmontage moeten ook de lengtes tussen de koppelingen of lijmstukken nauwkeurig zijn vastgelegd. Bloemendaal: “Er is wel een beetje tolerantie, maar niet meer dan vijf centimeter. Daar moet de werkvoorbereider een omslag in denken maken.”

 

Gebrek aan vaklui

Het gebrek aan vaklui is meestal de belangrijkste reden om te gaan prefabriceren, weet Bloemendaal. “Het handjestekort en het ontbreken aan vakkennis. Er zijn steeds minder mensen die een technische opleiding doen. Met al die persfittingen moet je precies weten welke tang je moet gebruiken. Als je met een verkeerde tang afperst, kan het misschien over een half jaar wel gaan lekken. En de ontwikkelingen gaan zo snel, dat het bijna niet te doen is om de kennis up-to-date te houden. Een prefabcentrale heeft alle gereedschappen in huis om het goed te doen.” De zwakke schakels zijn nu de doorkoppelingen op de bouw. “Precies, de monteurs moeten echt weten wat ze doen. Maar dat zijn er wel veel minder.”  

 

Rensa ‘assembleert’

Rensa, de grootste werktuigbouwkundige groothandel van Nederland, gooit het over de andere boeg, verduidelijkt Rick Hammink. “Wij hebben prefab niet als een losse activiteit maar we kijken wel samen met een installateur naar zijn project. Als blijkt dat er winst is door te prefabriceren kijken we wat de mogelijkheden zijn.” In het centrale magazijn in Doetinchem heeft Rensa een werkplaats waar op verzoek prefab mogelijk is. Alhoewel, Hammink spreekt liever over assembleren. “Je moet denken aan thermostaatkranen op radiatoren draaien, wat leidingwerk inkorten en simpele verbindingen maken. Prefabriceren gaat nooit verder dan assembleren. We gaan niet installeren.”

 

Logistieke ontzorging

Volgens Hammink is het meestal beter om het prefabwerk in de werkplaats bij de installateur te laten doen. Dan doemt er een probleem op. “Hoe krijg je het op de bouw? Vaak is het niet meer met een busje te vervoeren, maar heb je voor omvangrijk geprefabriceerde delen een partner nodig.” Rensa werpt zich steeds meer op als logistiek partner. “Wij zetten in op logistieke ontzorging.”

 

Gebundelde levering

Deze dienstverlening, door Rensa logistiek 2.0 genoemd, is toegepast bij een appartementsgebouw in Spijkenisse. Rensa maakte de blauwe kunststof slangen van het ventilatiesysteem Hybalans op maat. Installateur H.E.K prefabriceerde in zijn werkplaats een deel van de installatie. De prefabinstallaties haalde Rensa eerst bij de installateur op. Vervolgens vervoerde de groothandel de installaties het naar het distributiecentrum in Doetinchem om ze daar in de juiste rolcontainers te stoppen, samen met het door derden geleverde E-materiaal. Precies op de juiste dag. De kant-en-klare levering was pure noodzaak door het bouwproces. Al het leidingwerk op de breedplaatvloer moest vlak voor de stort worden gemonteerd. Een dag later verdwenen de leidingen al onder een laag beton. Van deze gebundelde levering gaat Rensa een speerpunt maken en niet van het prefabriceren op zich. Hammink: “Onze primaire taak is om goederen te distribueren en niet om goederen in elkaar te zetten.”  

 

Reageer op dit artikel