artikel

Van cv-ketel op aardgas naar cv-ketel op waterstof?

energie

Verwarmen met waterstofgas wordt door steeds meer partijen gezien als een haalbaar alternatief voor verwarmen met aardgas. Hoe kijken fabrikanten van cv-ketels hier tegenaan?

Van cv-ketel op aardgas naar cv-ketel op waterstof?
Warmtebeeldopname van een warmtewisselaar met brander. Foto: Bekaert.

Tekst: Marion de Graaff

In het artikel ‘‘Cv-ketelfabrikanten: wie doet wat met waterstof?’ vroeg Gawalo dat aan Remeha, Intergas, Atag, Vaillant en Nefit Bosch. Voor het vervolg daarop belden we met Brink Climate Systems, Itho Daalderop, Viessmann en Bekaert.

 

Brink Climate Systems: trends en ontwikkelingen volgen

Adriaan Cramer, directeur Creativity & Product Management van Brink Climate Systems: “Onze core business is het bieden van totaaloplossingen voor ventilatie, luchtverwarming, koeling en warm water. We hebben ook cv-ketels in ons programma, maar we zijn nog niet actief bezig met de ontwikkeling van verwarmen op waterstofgas. Natuurlijk houden we de markt en de trends wel goed in de gaten. Ik ben ervan overtuigd dat ook wij in de toekomst hiervoor oplossingen in ons assortiment zullen hebben.”

 

Itho Daalderop: focus op de warmtepomp

Itho Daalderop is niet bezig met de overstap van aardgas cv-ketels naar waterstof cv-ketels. “De eerste reden daarvoor is van natuurkundige aard”, zegt directeur Innovatie Erik Caelen van Itho Daalderop. “Als duurzaam opgewekte elektriciteit wordt omgezet naar waterstof, ontstaat er groene waterstof. Het vervolgens verbranden via een waterstofketel, levert slechts een COP op van zo’n 1,5. Dat is heel laag vergeleken met het eerst weer terug omzetten van de groene waterstof naar elektriciteit en die elektriciteit vervolgens gebruiken om een warmtepomp van energie te voorzien. Dat geeft COP’s die over de gehele lijn gezien drie tot vijf keer beter zijn.”

“Het debiet waterstof moet ongeveer drie keer zo groot zijn als aardgas voor een gelijke energiehoeveelheid in de woning. Dat betekent dat de druk flink omhoog moet óf dat er alsnog grotere leidingdiameters nodig zijn. Wij denken dat het beter is om in te zetten op het isoleren van woningen, zodat woningen in de toekomst minder verwarmd hoeven te worden.”

Verder ziet Caelen economische en maatschappelijke redenen om woningen niet met waterstof te verwarmen. “Het is niet nodig om het bestaande, fijnmazige gasnet te onderhouden als de warmtevraag als gevolg van isolatie gaat afnemen. Die extra infrastructuur naast het elektriciteitsnet is overbodig en kost de maatschappij alleen maar meer. Bovendien worden de aanpassingskosten voor het aardgasnet onderschat. Ook is de productieprijs van waterstof zo’n vier keer duurder dan die van aardgas; dat wordt onbetaalbaar voor de bewoner.”

De techniek is er, maar qua randvoorwaarden en regelgeving is er nog een lange weg te gaan.

De veiligheid is ook een punt in Caelens optiek. “Waterstof is het allerkleinste molecuul en dus ultra vluchtig. De kans op lekken is daardoor erg groot. Daarnaast is waterstof reukloos. Iedere geurstof die wordt toegevoegd is groter dan waterstof en zal later dan het gelekte waterstof naar buiten komen. Kortom: er zitten veel haken en ogen aan.”

Toch ziet Caelen wel een toekomst voor waterstof in de energiemix en -transitie. “In de mobiliteit en de energie-intensieve industrie kan waterstof een goede oplossing zijn. De grootste rol kan het mijns inziens spelen in de Nederlandse energiehuishouding als middellange termijn opslag/accu-capaciteit. Het is ook te transporteren van bijvoorbeeld de Noordzee naar land. Het is dus op allerlei manieren te bufferen en dat is heel waardevol. Maar waterstof in cv-ketels stoppen is volgens ons niet zinvol. Het rendement is te laag.”

“Het is veel slimmer om de waterstof terug om te zetten naar elektriciteit en daar een warmtepomp – die kan verwarmen én kan koelen – op te laten draaien. Wij hebben twintig jaar terug de keuze gemaakt om vooral te innoveren op gebied van warmtepompen en zijn continu bezig met het optimaliseren van onze warmtepompen. Het doel: nóg meer rendement tegen een nóg lagere kostprijs. Bodem-bron-oplossingen en grotere productievolumes dragen daar ook aan bij. Volgens ons is de toekomst van de woningbouw all-electric en in sommige hoogintensieve woningbouwgebieden een lagetemperatuurwarmtenet. Waterstof gaat vooral dienen voor (flexibele) energieopslag, mobiliteit en energie intensieve industrie.”

 

Viessmann: geen mededelingen

Persvoorlichter Rob de Vries van Viessmann laat weten dat de focus vooralsnog op warmtepompen ligt. Het bedrijf is achter de schermen wel bezig met waterstof, maar wil daar op dit moment verder geen mededelingen over doen.

 

Bekaert: de techniek is er

Het in Assen gevestigde Bekaert Heating, onderdeel van de Belgische staaldraadgigant de Bekaert Groep, houdt zich bezig met de ontwikkeling en productie van warmtewisselaars en branders. Joàn Teerling, Research & Innovation Manager: “Wij maken onder andere branders voor verschillende soorten ketels, voor verschillende ketelfabrikanten. Eind vorig jaar presenteerden wij een brander voor waterstofketels die voor 100% op waterstof brandt. De eerste testresultaten daarmee zijn positief. Op dit moment wordt een ketel met een waterstofbrander getest in een demonstratieproject in Rozenburg. Onder andere netbeheerder Stedin en ketelfabrikant Remeha zijn daarbij betrokken.”

Bekaert ontwikkelde in het verleden meerdere vernieuwende technologieën voor de verwarmingsindustrie. Het bedrijf produceerde in 1989 de eerste premix-gasbranders voor combiketels. Tien jaar later brachten ze een flexibele ultra-hittebestendige metaalvezelstof op de markt die geschikt is voor zowel cilindrische als vlakke branderoppervlakken in industriële installaties. Nog eens tien jaar later kwam Bekaert met een brander voor een wkk-technologie met een Stirling motor. “Die technologie sloeg helaas niet aan”, zegt Teerling, “maar laat wel zien dat we voortdurend met innovaties bezig zijn, en dat op een zo milieuvriendelijke en ‘groene’ manier.”

Waterstof in cv-ketels stoppen is volgens ons niet zinvol. Het rendement is te laag.

“Ook nu we aan de vooravond van een grote energietransitie staan, lopen wij voorop door waterstofbranders te ontwikkelen. De brander is een van de belangrijkste onderdelen in een cv-ketel. In de overgang van aardgas naar waterstof is het tegelijkertijd het onderdeel dat het lastigst is om aan te passen, maar het is ons gelukt.”

Teerling denkt dat waterstof prima ingezet kan worden bij het verwarmen van de gebouwde omgeving. “Samenwerking is natuurlijk cruciaal. Wij hebben wel een brander, maar er zijn aangepaste ketels en dito leidingen nodig, en er moet voldoende en betaalbare groene waterstof voorhanden zijn. Vooralsnog is dat nog niet allemaal voor elkaar, en ook de wetgeving omtrent de veiligheid ontbreekt nog. Naar mijn mening kan waterstof een goed alternatief zijn voor aardgas. De techniek is er, maar qua randvoorwaarden en regelgeving is er nog een lange weg te gaan.”

 

Reageer op dit artikel