artikel

Is de cv-ketel passé?

energie

Welke rol speelt de verwarming van gebouwen in de energietransitie? En welke alternatieven zijn er voor de verwarming met fossiele brandstoffen? Dat brengt Gawalo in beeld met een serie artikelen en whitepapers onder het thema duurzaam verwarmen.

Is de cv-ketel passé?
OK CV

Wereldwijd hebben overheden bindende afspraken gemaakt om de CO2-uitstoot terug te dringen. Dat doen ze door enerzijds te sturen op energiebesparing en anderzijds op het opwekken van energie uit hernieuwbare bronnen in plaats van uit fossiele brandstoffen. Deze overstap naar duurzame energie wordt de energietransitie genoemd.

 

In 2050 alleen groene energie

Ook de Nederlandse overheid heeft energiedoelstellingen geformuleerd in het kader van de energietransitie. In 2050 wil Nederland een geheel duurzame energievoorziening hebben, die dan voor 100% bestaat uit groene energie. Deze afspraken zijn vastgelegd in het Energieakkoord. Een onderdeel van deze afspraken is dat gebouwen vanaf 2050 dus ook niet langer verwarmd worden met gas.

 

Energieverbruik gebouwde omgeving

In Nederland is de gebouwde omgeving verantwoordelijk voor 33 procent van het energieverbruik. Ongeveer de helft daarvan gaat naar de verwarming van woningen en utiliteitsgebouwen.

 

Cv-ketel grootste energieverbruiker van huishoudens

Volgens het Planbureau van de Leefomgeving (PBL) is de grootste energieverbruiker van een gemiddeld huishouden de cv-ketel. Die verbruikt per jaar gemiddeld 45 GJ, dat is 1400 m3 gas.

 

Meeste huizen verwarmd door cv-ketel

Van de Nederlandse woningen wordt volgens het PBL 82% verwarmd door individuele cv-ketels, 9% door lokale verwarming, bijvoorbeeld van een blok huizen of een wijk, en 4% procent door stadsverwarming. Dat is dan alleen maar het geval bij steden waar nog een gasnet is voor koken en voor warm water.

Geen gasaansluiting voor nieuwbouw

De Nederlandse overheid wil het gebruik van aardgas voor verwarming van huizen drastisch terugschroeven. Dat doet ze onder meer door geen nieuwe gasinfrastructuur meer aan te laten leggen in nieuwbouwwijken. Volgens het Planbureau van de Leefomgeving heeft 6% van de huizen in Nederland geen gasaansluiting meer.

 

Van aansluitplicht naar aansluitrecht

Henk Kamp, minister van Economische Zaken, stuurde in juni een wetswijziging naar de Tweede Kamer om de wettelijke verplichting van een gasaansluiting voor nieuwbouwwoningen te laten vervallen. Voorwaarde daarbij is volgens de minister dat er een alternatieve infrastructuur beschikbaar is die in de warmtebehoefte van de woningen kan voorzien. De minister wil de gewijzigde wet op 1 januari 2018 laten ingaan. Als de verplichting voor aansluiting op het gasnet komt te vervallen, mogen de betreffende gemeenten bepalen of nieuwbouwwoningen aangesloten worden op een warmtenet of een andere energie-infrastructuur.

Alle nieuwbouw moet gasloos

Voor een aantal politieke partijen gaat dat zelfs nog niet ver genoeg. Kamerlid Liesbeth van Tongeren van GroenLinks diende half september 2017 een initiatiefwet in die van aardgasvrije nieuwbouw de norm maakt. “Het kabinet heeft de intentie om woningen in 2050 van het gas af te hebben, maar daarvoor is nog steeds niets geregeld”, zo stelt GroenLinks in een persbericht. “De GroenLinks initiatiefwet stelt een duidelijke nieuwe norm; nieuwbouw is gasloos.”

 

Regeerakkoord Rutte III: van aansluitplicht naar warmterecht

In het regeerakkoord 2017-2021 van het kabinet Rutte III, dat op 10 oktober 2018 is gepresenteerd, spreekt het nieuwe kabinet zich duidelijk uit over deze kwestie. In 2021 zullen nieuwe woningen en andere nieuwe gebouwen in de regel niet meer op gas verwarmd worden. Stapsgewijs zal dat ook gaan gelden voor de bestaande woningvoorraad. “De aansluitplicht van gas wordt vervangen door een warmterecht”, zo luidt het in het regeerakkoord. Dat betekent dat eindgebruikers aanspraak kunnen maken op een aansluiting op een (verzwaard) elektriciteitsnetwerk of een warmtenet.

 

Draagvlak voor aardgasloos verwarmen groeit

Ook onder de burgers lijkt het draagvlak voor gasloos wonen te groeien. Zo’n 58% van de Nederlanders vindt nu al dat we afscheid moeten nemen van aardgas voor verwarmen en koken. Dat blijkt uit een onderzoek van Stichting HIER klimaatbureau dat eind juni 2017 is uitgevoerd onder 1.761 respondenten.

 

Alternatieven voor aardgas

Uit datzelfde onderzoek van HIER klimaatbureau blijkt verder dat de meeste mensen nog geen alternatief voor aardgas voor ogen hebben. Wie er al wel over nagedacht heeft, ziet vooral heil in elektrische oplossingen zoals verwarmen met een warmtepomp. Dat geldt voor 25 procent van de respondenten. Daarnaast heeft 15 procent een voorkeur voor een aansluiting op een warmtenet en 7 procent voor verwarmen met biogas.

Leidingen voor de toevoer van warmte uit de biomassacentrale in Meppel

Verwarming door aardwarmte en elektriciteit

Ook de overheid voorziet in de toekomst een hoofdrol voor elektrische verwarming. In de Energieagenda, die in december 2016 verscheen, stelt de overheid dat gebouwen in 2050 voornamelijk zullen worden verwarmd door aardwarmte en elektriciteit. Ook voor bestaande woningen streeft de overheid daarbij naar aardgasvrije wijken. Daarover maakte het kabinet afspraken met gemeenten en netbeheerders, de ‘Green Deal aardgasvrije wijken’.

 

Warmtepomp betaalbaarste vervanger van cv-ketel

De elektrische warmtepomp als alternatief voor de gasgestookte cv-ketel lijkt voor de woningbouw in de nabije toekomst het kansrijkste en meest betaalbare scenario. Adviesbureau DWA onderzocht wat het afschaffen van de aansluitplicht voor gas betekent voor de portemonnee van de koper van een nieuwbouwhuis verwarmd met een warmtepomp. Is een warmtepomp dan duurder dan een gasaansluiting? Voor zes woningtypes heeft DWA dit doorgerekend. Voor vijf van de zes woningtypes bleken de maandlasten gelijk of lager te zijn dan voor een woning met een gasketel en aansluiting op het gasnet.

 

Verwarmen met biomassa

Een andere duurzame vervanger voor de cv-ketel, of voor de houtkachel, zou een pelletkachel of een biomassaketel kunnen zijn. Vaak wordt getwijfeld aan de duurzaamheid van deze oplossing, maar die twijfel berust in een aantal gevallen op misverstanden. Deze misverstanden over pelletkachels en biomassaketels heldert Gawalo op in een whitepaper, die u gratis kunt downloaden.

 

Lees ook:

Installateurs stapsgewijs voorbereiden op gasloos

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels