De Nederlandse drinkwaterkwaliteit behoort tot de beste van de wereld; daar zorgen de waterbedrijven dagelijks voor. Maar zodra het water de woning binnenkomt, wordt het verhaal complexer. Woningen zijn beter geïsoleerd, vloerverwarming rukt op, de warmtepomp wint terrein en het aantal tappunten groeit. Stuk voor stuk ontwikkelingen die de temperatuur in leidingen opdrijven en stilstand in de hand werken. Precies de omstandigheden waarin bacteriën zoals legionella zich thuis voelen.
Vroeger was die situatie heel anders, schetst de productmanager building technology Arjan Dorrestijn van Rehau. "Vroeger had je een gasgeiser. Met deze zogenaamde doorstromer werd het water pas verwarmd op het moment dat je het nodig had." Daardoor bleef bederf nagenoeg uit. Gezinnen waren groter, het aantal tappunten beperkt en het water stroomde voortdurend door de leidingen.
Meer aftakkingen, meer risico
Dat beeld is in een paar decennia gekanteld. Vaatwasser, wasmachine, regendouche, buitenkraan, ligbad: de moderne installatie telt veel meer aftakkingen die wisselend gebruikt worden. Water staat daardoor vaker en langer stil. In combinatie met hogere temperaturen ontstaat een ideaal klimaat voor biofilm en sediment, het ‘voedsel’ waar bacteriën van leven.
Dorrestijn wijst op een belangrijke ontwerpregel: de positie van de drinkwaterleiding moet al op de tekentafel kloppen. Hotspots, plekken waar de leiding te dicht bij een warmtebron zoals vloerverwarming ligt, zijn een serieus risico. "Een ontwerp dat zogenoemde hotspots uitsluit wordt nog belangrijker," stelt hij. Wie dat nalaat, levert tientallen jaren later alsnog problemen op bij de bewoner.
Doorstromend aansluiten als wapen
Het antwoord op stilstaand water en oplopende temperaturen heet doorstromend aansluiten. Door bijvoorbeeld doorstromende muurplaten in serie te schakelen, met aan het einde een veelgebruikt tappunt zoals het toilet, spoelen alle voorgaande tappunten automatisch mee zodra iemand doortrekt. Het water in de gehele leiding wordt zo continu ververst, zonder dat het extra water kost.
De Rautitan-installatie van het concern leent zich daar bij uitstek voor, vertelt de productmanager. De fittingen hebben optimale stromingseigenschappen, waardoor weinig drukverlies optreedt en bacteriegroei wordt tegengewerkt.
Optimale doorstroming door verbindingstechniek
Vooral met de verbindingstechniek is Rautitan onderscheidend. “De buis zelf is de afdichting. Wij hebben geen aparte rubberen O-ringen, die vaak een zwakke schakel blijken voor lekkage, en waar bacteriën zich aan kunnen hechten of bij kunnen ophopen”, aldus Dorrestijn.
De werking is eenvoudig. De buis wordt opgewijd en over de fitting geschoven. Door het zogenoemde memory-effect van het kunststof krimpt de buis vanzelf weer terug om de fitting heen. Een schuifhuls zorgt vervolgens voor de definitieve verbinding. “Hierdoor ontstaat binnenin een vrijwel volledige doorstroming zonder grote vernauwingen”, geeft Dorrestijn aan. “En juist dat is vanuit drinkwaterhygiëne heel belangrijk.”
Dit is ook beoordeeld door het Fraunhofer Instituut: Rautitan is vrij van dode ruimtes in het verbindingsgebied. Een eigenschap die in tijden van toenemende hygiënedruk steeds zwaarder weegt.
De buis vormt zonder twijfel het kloppend hart van iedere installatie
“Of je nu gaat voor de flexibele volkunststof buis Rautitan flex, of voor de robuuste en veelgebruikte metaal-kunststof variant Rautitan stabil – beide bieden een solide fundament”, aldus Dorrestijn.
Wat Rautitan-buizen onderscheidt, is de kwaliteit tot in de kern. Dankzij de extra stevige wanddikte van volledig vernet PE-Xa zijn deze buizen gemaakt om dag in, dag uit topprestaties te leveren. Ze zijn bestand tegen hoge druk en extreme temperaturen.
Daarnaast zijn de buizen ontworpen met royale veiligheidsmarges. Dat maakt ze niet alleen duurzaam, maar ook bijzonder sterk in de praktijk. “Op de bouwplaats kunnen ze tegen een stootje: vallen, impact of andere onverwachte situaties vormen geen probleem.”
Sneller warm water met minder verspilling
Een aparte plek in het portfolio is weggelegd voor Rautitan flex 12 millimeter. Deze slanke leiding levert sneller warm water bij de kraan, juist omdat er minder inhoud doorheen hoeft te gaan. Volgens de NEN 1006 moet warm drinkwater van minimaal 45 graden Celsius na maximaal 35 seconden uit de kraan komen. Met een kleinere diameter wordt die norm makkelijker gehaald, ervaart de eindgebruiker meer comfort en gaat er minder water en energie verloren.
In kleine utiliteit, denk aan sauna's, sportscholen en gymzalen, brengt deze leiding ander voordeel. Met een mengwaterinstallatie van maximaal één liter inhoud kun je met flex 12 millimeter bijna zeventien meter overbruggen, tegen vijf meter bij koper 15x1. Eén centraal mengapparaat volstaat dan voor alle douchekoppen, ook die van bijvoorbeeld de gymleraar verderop.
Een keuze voor decennia
Het kiezen van een leidingsysteem is geen klus voor de korte termijn. Eenmaal weggewerkt in vloer of wand bepaalt het systeem decennialang hoe het water uit de kraan komt. “Als installateur ben je voor tientallen jaren verantwoordelijk voor de kwaliteit van het drinkwater van je klanten", benadrukt de productmanager. Toekomstgericht betekent in zijn ogen: vrij van dode leidingen, vrij van stagnatie en klaar voor doorstromend aansluiten.
Het Rautitan-systeem wordt al ruim dertig jaar in meer dan vijftig landen toegepast. Voor installateurs die nu kiezen, betekent dat een installatie die meegroeit met strengere hygiënenormen, energiezuiniger wonen en bewuster watergebruik. Een investering die zich vooral uitbetaalt in iets wat de bewoner nooit ziet, maar elke dag drinkt.
Dit artikel is gesponsord door Rehau.
