nieuws

Slimme gasmeter blijft zorgenkind

klimaattechniek

De slimme meter in Nederland is op dit moment veilig. Wel moeten de regionale netbeheerders sneller slimme gasmeters vervangen die afwijkingen vertonen. Ook moeten ze hun veiligheidssysteem verbeteren. Dit concludeert Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) naar aanleiding van onderzoek.

Slimme gasmeter blijft zorgenkind

De veiligheid van duizenden slimme meters werd vorig jaar in twijfel getrokken door twee deskundigen in het consumentenprogramma Kassa. Volgens emeritus hoogleraar Ben Ale en onderzoeker Peter Coppes hadden zo’n 66.000 slimme gasmeters een te kort schroefdraad, waardoor ze mogelijk een gaslek zouden kunnen veroorzaken. De deskundigen meenden dat de gewraakte slimme meters onmiddellijk moesten worden vervangen.

 

Geen onveilige situatie

Brancheorganisatie Netbeheer Nederland was het daarmee niet eens en liet als reactie daarop zelf een onderzoek uitvoeren. “Nergens in het betoog van de deskundigen is er aangetoond dat er sprake is van een daadwerkelijk onveilige situatie. Netbeheerders hebben hun conclusie over veiligheid getrokken op basis van daadwerkelijk onderzoek door het onafhankelijke instituut KIWA en Holland Innovative”, zo reageerde Netbeheer Nederland.

 

Onderzoek slimme meters Kiwa

Ook de resultaten van dit onderzoek werden door de deskundigen echter in twijfel getrokken. Het onderzoek aan de slimme meters deugt niet, oordeelden Ale en Coppes over de test uitgevoerd door Kiwa. “Je zou verwachten dat de keuringsinstantie keurt volgens de geldende normen en dat is niet gebeurd. De steekproef klopt niet en de belastingproef is niet uitgevoerd; een schroefdraad die stuk is gedraaid, werd vervolgens buiten het onderzoek gehouden.”

 

Onderzoek Staatstoezicht op de Mijnen

Uiteindelijk kreeg Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) de opdracht om een onderzoek te starten naar de veiligheid van deze gasmeters. “Die afwijkingen aan het schroefdraad leveren geen acuut gevaar voor de veiligheid op, maar op de langere termijn is niet bekend of die veiligheid wel gegarandeerd is. Daarom moeten die meters er zo snel als mogelijk uit.” Dat zegt nu ook Pieter van den Bergen, directeur bij SodM, naar aanleiding van de publicatie van het onderzoek.

 

Nog 1744 slimme meters niet vervangen

Toch blijkt uit het onderzoek dat er nog 1744 slimme gasmeters met een te korte schroefdraad in woningen hangen. Volgens de netbeheerders komt dat omdat bewoners of eigenaren niet reageren op hun pogingen tot contact. SodM vindt dat de netbeheerders meer moeite moeten doen, mogelijk samen met de gemeente, om die bewoners of eigenaren te bewegen hun meter te vervangen.

“Problemen met de slimme gasmeter, van welke aard dan ook, moeten niet alleen door een technische bril worden bekeken, maar zo spoedig en volledig mogelijk worden opgelost, zodat de consument het vertrouwen in de slimme meter behoudt”, vinden de rapporteurs.

 

Weer gasmeters met afwijking aan schroefdraad

Ondanks alle commotie die vorig jaar ontstond, zijn de controles van netbeheerders onvoldoende aangescherpt, blijkt uit een nieuw incident met slimme meters. Netbeheerder Enexis heeft onlangs ongeveer 39.000 duizend meters gekocht die na levering door de controles zijn gekomen. Pas bij het monteren merkten de monteurs op dat een aantal meters niet te plaatsen was omdat het schroefdraad niet diep genoeg was.

“Ik ben geschrokken dat er blijkbaar niet geleerd is van de vorige keer. Die meters hadden niet langs de controles mogen komen die netbeheerders doen als een partij geleverd wordt. Dat moet echt beter”, aldus Pieter van den Bergen van de SodM.

 

Vervangen ondeugdelijke slimme meters

Hoeveel van de 39.000 meters al zijn geplaatst en hoeveel daarvan ondeugdelijk zijn moet binnen een maand duidelijk worden, laat brancheorganisatie Netbeheer Nederland weten. SodM heeft Enexis opgedragen alle 39 duizend meters zo snel mogelijk te vervangen, tenzij de slimme meters met een afwijking met 100% zekerheid geïdentificeerd kunnen worden.

 

Uitgebreidere ingangscontrole

Na de ontdekking van de slimme gasmeters met de te kort aangesneden schroefdraad, dus na september 2016, waren er geen wijzigingen nodig in de inkoopcontracten en de veiligheidseisen voor de gasmeterwisseling, zegt SodM. Wel hebben de netbeheerders de ingangscontrole uitgebreid met het nameten van de lengte van de schroefdraad. SodM vindt echter dat deze aanpassing niet ver genoeg gaat. “Er missen andere expliciete veiligheidscontrolepunten, bijvoorbeeld de kitcontrole en de controle van de dikte van de schroefdraad.”

 

Storingen en lekken registreren

De SodM heeft er ook weinig vertrouwen in dat de netbeheerders de veiligheid van de slimme meter op lange termijn kunnen garanderen. Bovendien kunnen ze ‘verdachte’ exemplaren niet snel genoeg opsporen. “De wijze waarop netbeheerders storingen en lekken registreren is niet geschikt om de veiligheid van de slimme gasmeters doorlopend en real-time in de gaten te houden. Als er sprake is van een probleem dat actie vereist, is het onmogelijk om (snel) een betrouwbaar overzicht te krijgen van de ‘verdachte’ groep (slimme) gasmeters.”

 

Databases koppelen

De regionale netbeheerders moeten de verschillende databases en registratiesystemen aanpassen en aan elkaar koppelen, zodat die informatie wel direct beschikbaar is, vindt de SodM. Op die manier kunnen ze sneller afwijkingen opsporen bij bepaalde types meters die nu nog niet zichtbaar zijn en sneller ingrijpen.

 

SodM wil kunnen handhaven

Netbeheerders zijn primair verantwoordelijk voor de veiligheid van de gasmeters die zij installeren. SodM heeft als toezichthouder nog geen wettelijke mogelijkheden om een snelle vervanging of betere controle af te dwingen. Dat zou deze instantie echter wel graag willen. Ze heeft minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat  gevraagd om haar deze handhavingsbevoegdheden te geven.

 

Reageer op dit artikel