artikel

Nieuwbouw en renovatie universiteitsgebouw Gymnasion

klimaattechniek

Installeren tussen de studenten: het faculteitsgebouw Gymnasion op de Nijmeegse universiteitscampus wordt uitgebreid met 5.300 vierkante meter en het bestaande deel wordt gerenoveerd. In gesprek met Johan Buijs, van installatieadviseur Sweegers en de Bruijn.

Nieuwbouw en renovatie universiteitsgebouw Gymnasion
De nieuwe gebruiker heeft andere wensen en heeft vooral meer ruimte nodig. Zo’n 5.300 vierkante meter extra is aangebouwd.

De bouwvakker met de helm op zijn hoofd en de student met een laptopje op schoot. Op een doordeweekse dag kom je ze beiden tegen in Nijmegen in het Gymnasion. Op dit moment studeren er nog de studenten Sport en Bewegen van de Hogeschool Arnhem en Nijmegen (HAN). Maar in 2018 verloopt het huurcontract en verhuist deze faculteit naar honderd meter verderop, naar wat voorheen deel van de parkeergarage onder het universitaire sportcentrum was, maar die afgelopen jaar is verbouwd tot nieuwe faculteit.
De nieuwe gebruikers van het Gymnasion worden studenten en docenten van de Faculteit der Managementwetenschappen (FDM) van de Radboud Universiteit, die op hun beurt gedwongen waren te verhuizen door de sloop van hun onderkomen aan de naburige Thomas van Aquinostraat. En in de nieuwbouw op díe plek komt dan weer de faculteit der Sociale Wetenschappen. Ja, het is een heel geschuif daar bij de Radboud Universiteit. En dat alles heeft weer veel invloed op de verbouw en nieuwbouw van het Gymnasion, zegt Johan Buijs, die namens Sweegers en De Bruijn niet alleen installatietechnisch adviseur is, maar ook lid is van de bouwdirectie en verantwoordelijk voor het bouwtoezicht op de installaties. “Aanvankelijk zou de faculteit in twee etappes overgaan naar het Gymnasion en zouden wij met onze werkzaamheden tussen deze fases een jaar wachten. Nu is besloten dat de FDM tussen Kerst en Oud en Nieuw van 2017 zijn intrek zal nemen en wij voor die tijd het hele project gereed zullen hebben.”

 

Project in 2 fasen

Het project – de uitvoering begon in het voorjaar van 2016 – is opgeknipt in twee fases, I en II. In fase I zijn de studenten van de HAN nog aanwezig. In fase II zijn ze verhuisd en kunnen bouwer en installateur eindelijk ongestoord hun gang gaan. Buijs: “Belangrijk onderdeel van de aanbesteding door de Radboud Universiteit en de gunning aan Rots Bouw, WAM & Van Duren en installateur WSi was hun plan van aanpak tijdens deze fase I, waarbij gebruiker HAN nog gewoon in het gebouw zit. Dat hebben ze heel serieus aangepakt met voorstellen over stofschotten, looproutes, vluchtroutes, een inloopspreekuur en frequente informatiememo’s.” En die offerte bleek geen loze beloftes te bevatten, zegt Buijs. De toezeggingen worden goed nageleefd. “Je moet ook wel, want anders gaat de huurder, de HAN, zich roeren.” Hectisch is het wel, zegt Buijs. “Vaak kunnen we maar op beperkte tijden boren, tot negen uur ‘s ochtends bijvoorbeeld, en tijdens tentamenperiodes helemaal niet. Dat is soms best lastig, vooral omdat er zoveel onderaannemers zijn waarmee het allemaal moet worden afgestemd. Werken in going concern, zoals dat heet, kost in de uitvoering wel 30 procent meer tijd.”
Extra aandacht in de offerte kreeg de centrale serverruimte van de universiteit in de kelder van het Gymnasion. “Uitval door bouwactiviteiten was onaanvaardbaar. Constante bedrijfsvoering stond voorop. De aannemer heeft voorzorgmaatregelen moeten treffen voor wateroverlast en meetapparatuur geplaatst om te voorkomen dat bouwactiviteiten niet teveel trillingen zouden veroorzaken.”

 

Conventionele verwarming en koeling

De nieuwe gebruiker, de FDM, heeft andere wensen en heeft vooral meer ruimte nodig. Zo’n 5.300 vierkante meter extra is aangebouwd: één extra vleugel en op de eerste en tweede verdieping drie nieuwe bruggen met kantoorvertrekken tussen de vier vleugels. Het bestaande gebouw werd gebouwd in 2003 en is dus helemaal niet zo oud. Desalniettemin is destijds gekozen voor een conventionele verwarming en koeling door middel drie CV-ketels, koelmachines en geklimatiseerde luchtbehandeling op het dak. In de nieuwe situatie zijn er twee warmtepompen (vermogens respectievelijk 590 kW thermisch / 433 kW koeltechnisch en 73 kW thermisch / 55 kW koeltechnisch) bijgeplaatst die werken op het campusbrede WKO-net, die voor deze ingreep een extra aftakking heeft gekregen. “De consequentie is natuurlijk wel dat je met een veel lagere temperatuur gaat verwarmen en een hogere temperatuur gaat koelen”, zegt Buijs, “en dat terwijl we hier te maken hebben met een betonskeletconstructie, die gevoelig is voor langere koude en warme periodes.” Vandaar ook dat de bestaande CV-installatie (2x 1.000 kW en 1x 150 kW) en koelmachines niet worden ontmanteld, maar blijven staan om “bij te plussen” tijdens piekvraag. De CV-ketels zijn dertien jaar oud, maar niet lang geleden geüpgraded, waardoor ze weer voldoen aan de nieuwste NOx-richtlijnen. “Voorlopig veranderen we daar weinig aan. We verwachten wel dat de huidige grote en kleine ketel na hun afschrijvingstermijn worden vervangen door een gereduceerd vermogen.”

 

Balans herstellen

De keuze om aan te takken aan het bestaande WKO-net is goed voor de energieprestatie van het Gymnasion. En het heeft meer voordelen. Het WKO-net op de Radboud Universiteit is namelijk in zijn totaliteit niet helemaal in balans. Er is gemiddeld genomen iets meer koudevraag dan behoefte aan warmte. Buijs: “En het treft dus dat het Gymnasion gedurende het jaar iets meer warmte nodig zal hebben dan koeling en dus een koude-overschot heeft. Wij kunnen dus helpen het net in balans te brengen. Dit is zeker een van de overwegingen geweest bij de beslissing om voor op het WKO-net aan te koppelen.”

De luchtbehandelingskast op de nieuwe vleugel is wel twee keer zo groot als de bestaande luchtbehandelingskasten op de andere vleugels.

Hoewel de nieuwe, vierde, vleugel van het Gymnasion er op het eerste gezicht precies hetzelfde uitziet als de andere drie, kan je bij nadere beschouwing toch goed zien dat de tijd niet stil heeft gestaan. Neem bijvoorbeeld de luchtbehandelingskasten op het dak. De kast op de nieuwe vleugel is wel twee keer zo groot als de bestaande luchtbehandelingskasten op de andere vleugels. Dit komt door de nieuwe energie-efficiëntie-eisen (eurovent label A) die onder meer voorschrijven dat de luchtsnelheden veel lager zijn. Een groter oppervlak voor de warmte-uitwisseling is dan het logische gevolg.

Op de drie nieuwgebouwde ‘bruggen’ liggen pv-panelen, per brug 42 stuks, wat opgeteld naar schatting een piekvermogen levert van 32 kW.

Op de drie nieuwgebouwde ‘bruggen’ liggen zonnepanelen, per brug 42 stuks, wat opgeteld naar schatting een piekvermogen levert van 32 kW. Ook is het nieuwe gebouw volledig over op ledverlichting. “Voor zowel de ledverlichting als voor de zonnepanelen heeft de Radboud Universiteit een subsidieaanvraag ingediend”, zegt Buijs, “en dat was belangrijk want ondanks dat de duurzaamheidsambities hoog zijn, was er aanvankelijk geen budget voor led.”

 

Klimaatwanden en klimaatplafonds

Op plaatsen in het gebouw waar straks veel studenten samenkomen, worden klimaatwanden en klimaatplafonds geïnstalleerd, die straks netjes worden weggestuct. Deze dienen als additioneel systeem om de interne warmtelast te kunnen wegvangen. Het hoofdverwarmingssysteem werkt op lage temperatuur, vanwege de geïnstalleerde warmtepompen. Op veel plekken is sprake van radiatoren met een vergroot afgifte-oppervlak. “Er zijn hier veel grote raampartijen. Radiatoren om koudeval te voorkomen blijven dan ook noodzakelijk”, zegt Buijs. “Want als de studenten hier straks zitten, dan willen ze geen koude rug krijgen.”

 

 

Installatiefeiten

  • Opdrachtgever: Radboud Universiteit Nijmegen
  • Architect: AGS Architects International
  • Installatietechnisch adviseur, bouwdirectie, bouwtoezicht installatie en projectbegeleiding: Sweegers en de Bruijn
  • Adviseur Bouwfysica: DGMR Raadgevende Ingenieurs
  • Hoofdaannemers: Rots Bouw & WAM & Van Duren Bouwgroep
  • Installateur E- en w-installaties: WSi techniek Beheer & Onderhoud
  • Installatietechnisch adviseur theatergedeelte: Royal HaskoningDHV

 

Installatiecomponenten

  • Verwarming: 3 CV-ketels (reeds aanwezig, 2x 1.000 kW en 1x 150 kW)
  • Koelmachines
  • Luchtbehandelingskasten
  • Twee warmtepompen (590 kW thermisch / 433 kW koeltechnisch en 73 kW thermisch / 55 kW koeltechnisch)
  • Klimaatwanden
  • Klimaatplafonds
  • Zonnepanelen (42x, 32 kW)

 

 

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels