partner nieuws

Tips voor het onderhoud van uw rookgasmeter

Installatiebranche

De rookgasmeter is een veel gebruikt instrument voor de cv-monteur, en om zo’n rookgasmeter langere tijd te kunnen gebruiken is onderhoud noodzakelijk. Wat kun je zelf doen en wat kun je beter uitbesteden? In dit artikel alles over de rookgasmeter en het juiste onderhoud.

Tips voor het onderhoud van uw rookgasmeter
Periodiek onderhoud en kalibratie van rookgasmeters

De rookgasmeter neemt via een sonde een gasmonster uit de afvoer van een verbrandingstoestel, zoals een hr-ketel. Dit monster wordt aangezogen via een pomp en vervolgens langs sensoren geleid, die in de meeste gevallen de concentratie zuurstof en koolmonoxide meten. De meetwaarden hiervan worden weergegeven op het display. Samen met de gemeten temperatuur van de rookgassen en verbrandingslucht berekent het toestel de CO2-concentratie, het rendement, de luchtovermaat en andere relevante zaken.

Met deze waarden kan de cv-monteur de installatie controleren en optimaal afstellen, zodat deze maximaal presteert met een minimaal verbruik. Om een rookgasmeter langere tijd te kunnen gebruiken is enig onderhoud noodzakelijk. Zonder dit onderhoud is het instrument na enige tijd onbruikbaar. Sommige zaken kan de gebruiker zelf doen en sommige zaken dienen door de leverancier of een geautoriseerd service centrum te worden gedaan.

Werking van elektrochemische sensoren

In meetinstrumenten voor rookgasanalyse wordt vrijwel altijd gebruik gemaakt van elektrochemische sensoren. In deze sensoren vindt een chemische reactie met een specifiek gas plaats, waardoor een elektrisch signaal wordt geproduceerd. Door dit signaal te meten wordt de concentratie van dat gas vastgesteld en weergegeven. Bij de chemische reactie in de sensor worden stoffen verbruikt. Als deze stoffen bijna op zijn dan werkt de sensor niet goed meer en dient deze vervangen te worden. De gebruiksduur van een elektrochemische sensor is dus niet onbeperkt maar afhankelijk van de hoeveelheid gas die het aangeboden krijgt.

CO-sensor

Een elektrochemische sensor voor meting van de concentratie koolmonoxide (CO) bevat stoffen die een reactie aangaan met dit gas. De gebruiksduur van deze sensor is afhankelijk van de hoeveelheid CO die langs de sensor wordt geleid. Elektrochemische sensoren van dit type worden aangeboden in verschillende kwaliteiten en meetbereiken. Hoogwaardige CO-sensoren gaan doorgaans 2 tot 3 jaar mee.

Rookgasmeting aan installatie boven 100 kW volgens SCIOS

Rookgasmeting aan installatie boven 100 kW volgens SCIOS

Indien meting van een hoge concentratie CO noodzakelijk is, zoals bij een SCIOS-inspectie, bestaat het risico dat een sensor wordt overbelast. Om dit te ondervangen kunnen de BLAUWE LIJN Multilyzer STx en Maxilyzer modellen worden uitgerust met 2 aparte CO-sensoren. Eén sensor is waterstof-gecompenseerd, zoals voorgeschreven in de NEN-EN 50379 deel 2, bijzonder nauwkeurig en biedt een meetbereik tot 10.000 ppm. Indien echter een meetwaarde van 4.000 ppm wordt bereikt schakelt het toestel automatisch over op een andere CO-sensor met een meetbereik tot 4 Vol.% (40.000 ppm).

Een speciale pomp spoelt tijdens dit proces de eerste sensor met schone lucht, zodat deze direct weer klaar is voor nauwkeurige metingen in een laag bereik. Deze techniek verlengt ook de levensduur van de CO-sensoren aanzienlijk, omdat deze nooit het maximale meetbereik of zelfs meer aangeboden krijgen.

O2-sensor

De elektrochemische sensor voor meting van de zuurstofconcentratie (O2) vormt een uitzondering. Deze sensor krijgt namelijk niet alleen gas aangeboden als de rookgasanalyser in werking is. Door de zuurstof in de lucht vindt de chemische reactie in deze sensor constant plaats, zelfs als het instrument niet wordt gebruikt! Hoogwaardige zuurstofsensoren gaan bij normaal gebruik 1½ tot 2 jaar mee. Een uitzondering wordt gevormd door de ECO-sensor die wordt toegepast in diverse BLAUWE LIJN rookgasmeters. Deze heeft een ander meetprincipe en gaat bij normaal gebruik minimaal 7 jaar mee.

Condenswater in rookgassen

Bij verbranding van aardgas komt naast kooldioxide ook water vrij. Dat klinkt veel mensen vreemd in de oren, maar het klopt wel degelijk:

CH4 (methaan of aardgas)  +  2 O2 (zuurstof)  ->  CO2 (kooldioxide)  +  2 H2O (water)

Door de hoge temperatuur bij de verbranding is het water eerst uitsluitend gasvormig aanwezig als onzichtbare waterdamp. Zodra de rookgassen echter afkoelen dan condenseert het water, waarmee het vloeibaar wordt. Je kunt dit goed zien aan een rookgasafvoer in een dak waar “witte wolken” uitkomen. Kooldioxide en waterdamp zijn niet zichtbaar, maar de zichtbare uitstoot wordt gevormd door gecondenseerde waterdruppeltjes.

Condensafscheider

Rookgasmeting aan installatie boven 100 kW volgens SCIOS

De condensafscheider van een rookgasmeter dient regelmatig te worden geleegd

Diverse onderdelen van een rookgasmeter kunnen beter niet in aanraking komen met water, zoals de elektrochemische sensoren en de elektrische monsternamepomp. Om die reden is er vrijwel altijd sprake van een condensafscheider. Dit is een voorziening in de monsternameslang die het gecondenseerde water opvangt, zodat dit niet het meetinstrument kan bereiken. In de condensafscheider van Blauwe Lijn wordt ook een stoffilter voor eventuele roetdeeltjes en een PTFE-filter (Goretex) toegepast. De laatste zorgt ervoor dat vloeibaar water niet kan passeren.

Het is belangrijk dat de gebruiker de condensafscheider regelmatig leeg maakt, bij voorkeur na iedere meting. Indien het waterreservoir vol raakt, kan er toch water in het meetinstrument terecht komen. Hierdoor kunnen kostbare onderdelen beschadigd raken, die dan moeten worden vervangen. Een video over onderhoud van de condensafscheider vindt u hier.

Wat kan de gebruiker zelf doen?

Naast het regelmatig legen van de condensafscheider is het belangrijk om zorgvuldig met het instrument om te gaan. Als het instrument valt of vaak aan extreme temperatuurverschillen wordt blootgesteld, dan kunnen de meetwaarden afwijkingen gaan vertonen. Vervoer het instrument daarom altijd in een passende draagkoffer en laat deze bij voorkeur niet in de auto op een hete zomerdag of koude winternacht.

Berg de monsternameslang goed op, in de daarvoor bestemde plaats in de koffer. Hiermee wordt voorkomen dat er scheurtjes ontstaan in de slang, waardoor valse lucht wordt aangezogen. Dit laatste kan de meetwaarden enorm beïnvloeden. Indien u een meting uitvoert aan een verwarmingsinstallatie boven 100 kW, zorg er dan voor dat de concentratie koolmonoxide die u aanbiedt aan het instrument niet het maximale meetbereik overschrijd.

Er zijn ook zaken die aan een leverancier of geautoriseerd servicecentrum moeten worden overgelaten. Denk hierbij aan tijdig het vervangen van sensoren en kalibratie van het toestel.

Noodzaak van periodieke kalibratie

Het is belangrijk om de meetwaarden van een instrument regelmatig te controleren omdat sensoren tijdens de gebruiksduur afwijkingen kunnen gaan vertonen. Periodiek onderhoud en kalibratie brengt een mogelijke afwijking direct aan het licht, waarna het instrument kan worden gejusteerd (bijgesteld) en de weergegeven meetwaarde weer de juiste is. Indien de sensor bijna is verbruikt kan deze direct vervangen worden. Na het vervangen van een sensor dient het instrument altijd te worden gekalibreerd. Euro-Index adviseert uw rookgasmeter een keer per jaar aan te bieden voor preventief onderhoud en kalibratie.

Reageer op dit artikel