blog

‘Voorkom terugkeer sick building’

Installatiebranche

Esther Gerritsen, adviseur duurzaamheid bij Techniplan Adviseurs, beschrijft de gevolgen van ‘bijna energieneutraal bouwen’ (BENG) voor ontwikkelaars, ontwerpers, bouwers en eindgebruikers.

‘Voorkom terugkeer sick building’

Problemen met de gezondheid van gebouwen zorgden voor fikse kopzorgen bij beleidsmakers in de jaren ’80 en ‘90. De situatie was ernstig: mensen werden letterlijk ziek door het werken, leren, en wonen in gebouwen waarvan het binnenklimaat alles behalve deugde. Zelfs de World Health Organisation (WHO) erkende het ‘sick building syndrome’. Over de belangrijkste oorzaak van dit syndroom was de organisatie duidelijk: slechte lucht.

Zeldzaam hoge energieprijzen als gevolg van de oliecrisis waren de dieper liggende oorzaak van het probleem. Daardoor had energiebesparing welhaast de hoogste prioriteit en werden gebouwen zo luchtdicht mogelijk gemaakt om alle warmte binnen te houden. Helaas bleef niet alleen de warmte ‘binnenskamers’, maar ook bacteriën en schimmels. Die veroorzaakten op hun beurt ziektes bij mensen.

Richtlijn

Het sick building syndrome heeft ontwerpers en bouwkundigen geleerd dat voldoende ventilatie essentieel is om gezond in een gebouw te wonen, werken of leren. Er is tegenwoordig zelfs een speciale richtlijn voor “frisse scholen” waarin precies staat hoeveel ventilatie nodig is om leerlingen gezond en alert te houden. Een voorbeeld is de Brede School in Heerde-West, die gebouwd is volgens ‘frisse scholen klasse B’.

Waar 40 jaar geleden de olieprijs de reden was om zeer energiezuinige gebouwen te bouwen, is dat nu de overheid. Die stelt dat in 2020 alle nieuwe gebouwen bijna energieneutraal (‘BENG’) moeten zijn. Concreet betekent dit dat een gebouw evenveel energie duurzaam moet opwekken als verbruiken. Om te voorkomen dat duurzaam opgewekte energie straks het verbruik van ‘slechte’ gebouwen compenseert, is de energievraag van nieuwbouw voor onder andere het verwarmen, koelen en ventileren ook aan een maximum gebonden.

Sprong terug

Met die laatste eis heb ik een probleem. Daardoor worden we namelijk impliciet verplicht om opnieuw zeer luchtdicht te bouwen en vraaggestuurde ventilatiesystemen toe te passen, dus op basis van aanwezigheid van personen in een gebouw. Dat is een sprong terug in de tijd en regelrecht ongezond: in periodes van minimale bezetting hebben bacteriën, schimmels, stof en vervuilende stoffen zoals emissies van het bouwmateriaal vrij spel. Ironisch genoeg zijn die emissies juist bij nieuwbouw fors.  

Mijn oproep aan de overheid is: bespaar energie, maar reguleer met mate. Zo voorkomen we de terugkeer van ongezonde gebouwen.



Esther Gerritsen is adviseur duurzaamheid bij Techniplan Adviseurs.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels