artikel

Leren van prefab

Installatiebranche

Prefab wordt vaak genoemd als een oplossing voor het tekort aan menskracht en tijd in de bouw en de installatietechniek. Daarnaast zou het veel faalkosten voorkomen. Maar hoe zijn de ervaringen in de praktijk? Bij groothandels GévierDales en Wasco mocht Gawalo een kijkje in de keuken nemen.

Leren van prefab

Tekst: Katja van Roosmalen

Bij GévierDales spreken we met Luc Peelen. Sinds 2018 is hij verantwoordelijk voor het opzetten van de prefabafdeling in Doetinchem. Hij verwacht dat de vraag naar maatwerk de komende tijd een vlucht zal nemen.

“Een paar jaar geleden was prefabricage voor ons nog bijzaak. Vanuit de logistiek bereikten ons vragen als: ‘kunnen jullie een kraan op de wastafel zetten?’ Dat deden we uit serviceoverwegingen, maar het was geen businessmodel. Gaandeweg merkten we echter dat we vanuit onze kracht installateurs nog meer slimme oplossingen konden aanbieden om hen te ontzorgen.”

 

Tijdsdruk en tekort aan personeel

“Inmiddels schreeuwen de grotere installateurs moord en brand. De tijdsdruk op de bouwplaats is enorm hoog en daardoor stijgt de vraag naar prefab exponentieel”, vult Xander Hagens, commercieel directeur bij Wasco, aan. Dat hij niet overdrijft blijkt als hij ons vrijdagavond om 6 uur rondleidt in Twello. Nog steeds is er volop bedrijvigheid, boxen worden gevuld en leidingen op maat gemaakt.

“De combinatie van tijdsdruk en het tekort aan gekwalificeerd personeel is overal voelbaar en inmiddels zo nijpend dat we het werk alleen gedaan krijgen als er procesverbeteringen worden doorgevoerd. In dat proces is namelijk de meeste winst te behalen. Installatiebedrijven zien dat, maar wij ook.”

“Hoeveel tijd kan een installateur besparen als hij zich niet in bochten hoeft te wringen om de wc-zitting te plaatsen?”

Werkprocessen efficiënter maken

“Dat is een van de redenen dat onze aandacht verschuift. Waren we eerst product- en klantgeoriënteerd, tegenwoordig kijken we veel meer naar het efficiënt inrichten van processen. Prefab is daar een belangrijk onderdeel van. Bovendien merken we dat de markt er nu voor open staat; installatiebedrijven zijn bereid om voor de extra service te betalen.”

Uit onderzoek bleek dat het aantal uren dat een monteur echt van zijn kennis en vaardigheden gebruikmaakt, schrikbarend laag is. Peelen: “Onlangs las ik dat maar 15% van een monteursuur besteed wordt aan handelingen waarvoor hij is opgeleid. 85% van de tijd gaat op aan zoekgedrag, rijden, uitpakken, enzovoort. Als je die cijfers bekijkt, is er geen sprake van een tekort aan handen, maar wordt er inefficiënt gewerkt.”

 

Leergeld betalen

Die inefficiëntie is overigens niet alleen aan de installateur te wijten. De voorbeelden die de beide mannen aanhalen tonen aan dat er op veel terreinen nog lessen te leren zijn. “Nu we een deel van de productie overnemen, betalen we leergeld”, zegt Hagens eerlijk. “Van een kraan die prijstechnisch heel interessant is, begrijpen we ineens waarom hij niet erg populair is. Hij kost dan wel een tientje minder, maar het vergt drie keer meer tijd om hem op de wastafel te monteren.”

Bij GévierDales hebben ze dezelfde ervaring. “Sinds we assembleren is de relatie met de leveranciers veranderd. Dat komt mede omdat we een deel van de kwaliteitscontrole overnemen. Daardoor begrijpen we ook beter waarom monteurs soms zo lang bezig zijn. Een wc-bril die misschien drie euro goedkoper is, kan in arbeidsloon dubbel zo duur zijn.”

"Een wc-bril die misschien drie euro goedkoper is, kan in arbeidsloon dubbel zo duur zijn."

Andere productkeuzes

Dan zou je verwachten dat er over deze producten in het verleden door monteurs veel is geklaagd, maar dat blijkt niet of nauwelijks het geval. “Dat is het voor- en nadeel van mensen met twee rechterhanden, die lossen het meestal ter plekke op.”

Op basis van deze ervaringen, zou je verwachten dat er andere productkeuzes gemaakt worden, maar dat is niet altijd het geval. Hagens: “Dat komt omdat wij niet de keuzes maken, de groothandel komt meestal pas in beeld als het bestek al rond is. In de ideale situatie zitten we tijdig om tafel met het hele bouwteam en geven we advies, maar in de praktijk worden we vaak (te) laat ingevlogen.”

 

Minder verpakkingsmateriaal

De groothandels proberen echter wel invloed uit te oefenen op de leveranciers. Zowel GévierDales als Wasco hebben hen gevraagd om minder verpakkingsmaterialen te gebruiken. Peelen: “Dat is ook iets wat je in de praktijk ervaart: er gaat veel tijd zitten in het uitpakken van onderdelen. Bovendien levert het een berg afval op. Wij halen de producten uit ons magazijn, maar zouden er enorm bij gebaat zijn als er voor de prefab-afdeling verpakkingsloos wordt aangeleverd. In de normale handelsstroom lukt dat (nog) niet. Producenten zijn bang voor beschadigingen en op maat gemaakte emballage werkt wel voor inbouwreservoirs, maar wastafels hebben allemaal afwijkende maten. Waar we nu wel met een sanitairleverancier naar kijken, is het achterwege laten van montagehandleidingen, dat is een quick win.”

 

Prefab en logistiek

Het inkopen van prefabmaterialen alleen is echter niet genoeg om faalkosten te minimaliseren en tijdwinst te behalen. Peelen: “De ‘match made in heaven’ is de combinatie van prefab en logistiek. Dat zien we ook bij een project dat we nu uitvoeren in Zuid-Holland. Voor 1.000 hoogbouwappartementen leveren we op maat gemaakt leidingwerk voor de verwarming.”

Je zou verwachten dat het installatiebedrijf direct de voordelen van prefabricage ziet bij zo’n omvangrijke klus. Dat was niet zo, blijkt als hij verder praat. “Onze klant was niet meteen overtuigd. Daarom hebben we een dagdeel meegelopen met de monteur en zijn werkzaamheden in kaart gebracht. Dan blijkt hoeveel iemand doet, maar ook hoeveel tijd er verloren gaat aan werkzaamheden die weinig met zijn vak te maken hebben. In dit geval komt dat ook omdat de bewoners gedurende de renovatie in de flats blijven. Er moet om mensen heen gewerkt worden, wat extra handelingen vergt. En bij de lift is het – als de kinderen tussen de middag thuiskomen – spitsuur.”

Voor een project met honderden woningen en werkzaamheden met een repeterend karakter, is prefab ideaal.

 

Slimme logistiek

Voor deze klant bundelde GévierDales de op maat gemaakte leidingen die gecodeerd per woning worden aangeleverd. “Op de bouwplaats zijn daardoor veel minder transportbewegingen nodig, maar ook het vervoer vanaf de groothandel naar de bouwplaats is veel beter georganiseerd. Per strang krijgen ze eens per week alle materialen. Ze hoeven de leidingen alleen nog maar uit te rollen, want ook alle hulpstukken staan al klaar in de appartementen.”

Door de slimme logistiek werkten er, in plaats van acht man, zeven monteurs in een woning. Dat is een directe besparing van 12,5%. “Maar het mooiste vind ik dat de intensiteit van de relatie tussen ons en de installateur een sprong maakt. Door veel werkvoorbereiding over te nemen zijn we onderdeel geworden van het bedrijfsproces. Samen analyseerden we de opdracht en ook nu zijn we nog nauw betrokken. Het leidde er zelfs toe dat hij ons uitnodigde om mee te denken over toekomstige projecten, iets waar hij eerst terughoudender over was.”

 

Schaalgrootte voor prefab

Voor een project met honderden woningen en werkzaamheden met een repeterend karakter, is prefab ideaal. Maar is het bijvoorbeeld ook interessant als er een straat met twintig huizen gerenoveerd moet worden?

Beide mannen geven aan dat er geen vaste aantallen te noemen zijn. Peelen: “Veel hangt af van de behoefte van de klant. Bij het leveren van complete badkamers kan prefabricage vanaf twintig woningen een goede optie zijn, maar voor het uitsluitend op maat maken van de cv-leidingen zijn grotere aantallen nodig omdat dit veel handelingen vooraf vergt.”

 

Tijdwinst met prefab

Hagens: “Bovendien moet er rekening gehouden worden met de leertijd. Ook bij ons intern. Wij kijken namelijk hoeveel tijd het ons kost om een sifon of kraan te monteren en dat gaat na tien keer beduidend sneller dan de eerste keer.”

“Daarnaast hebben we graag zicht op de werkzaamheden die monteurs moeten verrichten op de bouwplaats: hoeveel tijd kan een installateur besparen als alle materialen aan het begin van de dag achter de voordeur voor hem klaarstaan? Als hij zich niet in bochten hoeft te wringen om de wc-zitting te plaatsen?”

Het hoeft geen betoog dat in een geconditioneerde omgeving, die schoon is, voorzien van de juiste gereedschappen, met alle voorraad voor handen en werkbanken op prettige werkhoogte, de montage veel sneller gaat.

 

Groothandel onderdeel bouwteam

Toch zijn er wel een paar punten van aandacht, ook voor de groothandels. Hagens: “Van oudsher zijn we klantgericht, onze klanten vragen om producten en wij leveren. Prefabricage is echter alleen interessant als je met elkaar het gesprek aangaat; als je open bent over de tijd en de kosten en de groothandel een volwaardige rol in de bouwketen krijgt.”

Ondanks dat de inspanningen van de groothandel erg gewaardeerd worden, is het nog niet altijd gewoon dat de groothandel onderdeel is van het bouwteam. “Daarom pleit ik ervoor dat we opschuiven in de bouwkolom en eerder betrokken worden. Ik denk dat de tijd daar nu rijp voor is. Inkoopstrategieën veranderen en kwaliteit wordt steeds doorslaggevender. Daarover kunnen we adviseren, maar ook over de logistieke processen.”

 

Investeren aan voorkant

“Bovendien nemen we het voorraadbeheer – ruimte, rente en risico – en de logistiek voor een groot deel over”, vult Peelen aan. “Dat is alleen rendabel als iedereen bereid is om aan de voorkant te investeren. Die investering verdien je later in het proces weer terug, maar het is soms wel lastig uit te leggen. Daarom praten we bij voorkeur met zowel de inkoper als de eindverantwoordelijken. Die laatste weet namelijk waar de winst te halen is en wat het onder de streep oplevert.”

 

 

Reageer op dit artikel