nieuws

Water verwarmen met een composthoop

energie

Een biomeiler is een soort composthoop die warmte produceert. Daarmee kunnen zelfs huizen en bedrijven worden verwarmd. Kan deze mini-bio-energiecentrale een rol spelen in de zoektocht naar verwarmen met hernieuwbare energie?

Water verwarmen met een composthoop
Fotobijschrift: De eerste Limburgse biomeiler gebouwd in Voerendaal verwarmt huis en bedrijf van Roosevelt Biomassa.

Tekst: Katja van Roosmalen

De biomeiler werd ruim 50 jaar geleden uitgevonden door de Frans-Zwitserse Jean Pain. Hij bedacht een methode om van snoeiafval snel een goede compost te maken. Daarbij ontstaat ook veel warmte die door een warmtewisselaar in het binnenste van de composthoop overgedragen kan worden op water. Het warme water kan vervolgens  gebruikt worden voor bijvoorbeeld douchen, wassen of voor verwarming.

Grote bekendheid kreeg de mini-bio-energiecentrale in eerste instantie niet. “De laatste jaren neemt de aandacht echter toe”, zegt Han Pot, energieadviseur en lid van de stichting Biomeiler. De composthoop kan vooral op belangstelling rekenen in Duitsland en bij mensen die geïnteresseerd zijn in natuurlijke technieken.

 

Samenstelling biomeiler

Toch zal de biomeiler niet voor iedereen uitkomst bieden. Dat komt door de ruimte die de hoop inneemt – 1 tot 10 meter doorsnee – maar ook door de samenstelling. De basis van de composthoop bestaat namelijk uit minimaal 70% verse houtsnippers met organisch materiaal zoals mest, gras, stro, en bladeren. “Daarom wordt de biomeiler het meest gebruikt op campings, boerderijen en zwembaden. En bij voorkeur op plekken waar organisch afval – zoals snoeihout – voorradig is.”

 

Dompelpomp voor watertoevoer

Behalve organisch materiaal en bacteriën is het belangrijk dat er bij de opbouw van de biomeiler voldoende water wordt toegevoegd. “De bacteriën gebruiken vocht om warmte te produceren. Dat is ook de reden dat de onderkant van de biomeiler waterdicht is. Zo kan water opgevangen worden en via een dompelpomp terug op de biomeiler gebracht worden.”

 

Temperatuur biomeiler

Een punt van aandacht voor de ‘warmtegebruiker’ is de temperatuur. In de biomeiler worden temperaturen bereikt van 50 tot 80°C. Echter, dit is geen constante temperatuur. Hoe groter de hoop is, hoe stabieler de temperatuur die wordt afgegeven. Maar de omgevingstemperatuur, de gebruikte materialen en de activiteit van de bacteriën zijn allemaal van invloed op het proces. Zelfs op de warmste plekken in de composthoop kan de temperatuur 20°C fluctueren.

Opbouw van de biomeiler in het Limburgse Voerendaal.

Opbouw van de biomeiler in het Limburgse Voerendaal.

Buffervat met warmtewisselaars

Pot: “In de regel is de temperatuur van het water dat uit de biomeiler wordt gepompt zo’n 45 tot 55°C. Omdat de temperatuur schommelt, wordt gebruikgemaakt van een buffervat met warmtewisselaars, en een tweede circuit met een pomp voor het gebruik van de warmte.”

 

Temperatuurschommelingen opvangen

Ondanks de temperatuurschommelingen is een back-up oplossing volgens hem niet nodig, al houdt Pot wel een slag om de arm. “Het is een natuurlijk proces dat we steeds beter beheersen en waarmee wereldwijd geëxperimenteerd wordt. Bijvoorbeeld door koolbladeren of paardenmest toe te voegen. Beide werken goed, maar die koolbladeren stinken wel. Dat is anders bij een ‘traditionele’ opbouw. De eerste dagen na de opbouw ruikt het naar glühwein, maar dat vinden de meeste mensen niet hinderlijk. Na twee weken – als de warmteproductie op gang is – is die geur weg.”

 

Warmteopbrengst composthoop

Is de composthoop aan de praat en doen de bacteriën hun werk, dan levert een grote biomeiler (doorsnede van 8 meter) continu tussen de 7 en 11 kW warmte op. Dat is genoeg om maandelijks meer dan 1.000 badkuipen te vullen met warm water. Kortom: voor campings is dat erg aantrekkelijk. Zeker als ze zelf over organisch afval en ruimte beschikken.

 

Kosten biomeiler

De kosten voor een biomeiler bedragen namelijk eenmalig tussen de €600 en €2400 voor de aanschaf van buizen – in een biomeiler met een doorsnee van 8 meter zit 1 km tyleenbuis – koppelingen, pomp, expansievat, et cetera.

Daarnaast zijn er terugkerende kosten. Een grote biomeiler blijft ongeveer 18 maanden warm. Als de composthoop in oktober of november wordt opgebouwd, gaat hij dus twee winters mee. “Daarna wordt de hele berg afgebroken. Daarbij gaat niets verloren. Wat overblijft is hoogwaardige compost”, zegt Pot.

 

Hergebruik leidingen

“Bovendien zijn we steeds beter in staat om de leidingen opnieuw te gebruiken. In het verleden was dat nogal eens zoeken naar de buizen in de ingeklinkte bult. Nu dekken we de leidingen af met een geperforeerde folie. Zo kunnen we bij het afbreken de leidingen beter terugvinden en voorkomen we beschadigingen.”

 

Reageer op dit artikel