artikel

‘Plug-and-play’ installatiekast voor energiezuinige gebouwen

energie

Vijf nul-op-de-meterwoningen in Renkum krijgen een innovatieve installatiekast. Alle aansluitingen van de verwarmings- en ventilatiesystemen zijn daarin ondergebracht. De installateur kan er naar verwachting moeiteloos mee aan de gang, maar levert het energiebesparende systeem ook minder werk op?

‘Plug-and-play’ installatiekast voor energiezuinige gebouwen

Aan de Bergerhof in Renkum realiseert ZeroPlus uit Nijmegen vijf vrijstaande energieneutrale woningen met een E-Combi Box. In deze installatiekast met een vloeroppervlak van 1,30 bij 0,90 meter en een hoogte van 2,55 meter, zijn alle aansluitingen van de gebruikte energieconcepten ingebouwd. “De all-electric-woningen, die in januari gereed zullen zijn, krijgen onder meer vloerverwarming, een warmtepomp en PVT-zonnepanelen. Ze bereiken op deze manier een nul-op-de-meterstatus,” vertelt Ingrid Holtzhuizer van ZeroPlus. “Vroeger hadden we een hele kamer nodig om alle installatieonderdelen te huisvesten, nu is alles ‘plug-and-play’ in een kleine ruimte ondergebracht.”

Prefabsysteem

De efficiëntie blijft bij de E-Combi Box niet beperkt tot het snelle en handige kliksysteem binnen de kast. Ook het opbouwen en inrichten van de installatiekast gebeurt heel efficiënt. Zo vindt de montage van alle componenten al plaats in de fabriek van ECB-Systems in Gemert. Ook het testen van de aansluitingen gebeurt hier. Het totale systeem wordt pas binnen de woning geplaatst op het moment dat de woning afsluitbaar is.
Volgens de website van ECB zal dit prefabsysteem minder installatiewerk en minder faalkosten opleveren. Maar betekent dat geen inkomstenderving voor de installateurs? Eric van Houtum, eigenaar/directeur van R&R Systems, waarvan ECB Systems deel uitmaakt, noemt het nieuwe systeem juist een uitkomst voor de installatiewereld. “In het algemeen is er binnen de installatiebranche een gebrek aan technische kennis, iets dat onder meer komt doordat de opleidingen tekort schieten. Dat er veel prefabsystemen in de handel zijn, heeft ook tot gevolg dat de gemiddelde installateur minder kennis krijgt van de betreffende installaties. Maar dat is bij ons product ook niet nodig: dankzij het plug-and-playsysteem kan het installeren efficiënter gebeuren. De E-Combi Box bespaart natuurlijk installatietijd, maar dat is zeer relatief, want voor de installateur blijft het installatiewerk in de woningen gewoon doorgaan.”

Verwarming met opslag

Ook voor bestaande woningen zou de E-Combi Box een uitkomst kunnen bieden, omdat de onderdelen voorgemonteerd zijn. Het systeem is bovendien met diverse energieconcepten te combineren. Zoals met een opslagsysteem, bijvoorbeeld door opslag van aardwarmte in de kruipruimte van de woning.
“We gebruiken altijd PVT-collectoren met thermische zonnecollectoren die achter zonnepanelen zijn gemonteerd om warmte te winnen”, aldus Van Houtum. “Deze PVT-collectoren zijn ook onze belangrijkste energiebron. We halen 70 tot 80 procent van de benodigde warmte uit de PVT-panelen. Slechts 20 tot 30 procent komt uit de bodem of uit de kruipruimte. Daarnaast hebben we een vloerverwarmingsysteem met lamellen, dat met water van slechts 28 graden Celsius de woning kan verwarmen. Overigens is het ook mogelijk om andere installatiesystemen op de E-Combi Box aan te sluiten.”
Mark Zwanenberg van Omnilan uit Oss was als joint venture-partner bij R&R Systems nauw betrokken bij de ontwikkeling van de E-Combi Box. Volgens hem betekent het gebruik van de installatiekast dat de status van energienulwoning in principe binnen handbereik komt. “Het uitgangspunt is daarbij dat er een water-waterwarmtepomp is aangesloten, PVT-zonnecollectoren en een vloerverwarmingssysteem met lamellen. Als de schil van de woning dan ook nog voldoet aan de epc-eisen, realiseer je gegarandeerd een nul-op-de-meterwoning. Maar je moet dan niet als hobby tropische vissen houden, die rondzwemmen in bakken water van 35 graden Celsius. Dan haal je die energieneutraliteit natuurlijk niet!”

Regeneratie bronsysteem

Ook een goed gebruik van de installaties is volgens Zwanenberg noodzakelijk. Omnilan heeft als systeemarchitect veel ervaring met onder meer gebouwautomatisering, energiemonitoring en data-acquisitie. Zwanenberg heeft vaak genoeg meegemaakt dat de bewoners met de warmtepomp teveel warmte aan de bodem onttrekken. “Dan kan je verwachten dat na enkele jaren de warmtepomp steeds harder moet werken om voldoende warmte omhoog te kunnen pompen. Wij hebben in het systeem een soort sturing ingebouwd. Die garandeert dat er voldoende regeneratie van de bron plaatsvindt, zodat je tot in lengte der dagen genoeg warmte hebt. De PVT-collectoren kunnen bovendien warmte blijven leveren tot een buitentemperatuur van plus 7 graden Celsius, zodat je op die momenten over een hoge starttemperatuur beschikt voor je warmtepomp.”
Volgens Zwanenberg is het impliciete uitgangspunt bij toepassing van de E-Combi Box dat de woning all-electric is. Maar deze ontwikkeling lijkt hem per definitie onvermijdelijk: “De warmtepomp is het beste alternatief voor de cv-ketel, dan ben je de CO2-uitstoot kwijt,” aldus Zwanenberg. “En doordat de E-Combi Box ook is uitgerust met een domoticasysteem, weet het systeem of er iemand thuis is en kunnen de bewoners hun installaties op afstand bedienen, zoals de thermostaat en de verlichting. Bovendien kunnen de bewoners op afstand monitoren, zodat ze tijdig kunnen ingrijpen als er iets niet in orde is.”
Is de E-Combi Box uniek in de installatiewereld? “Ik ken eigenlijk maar één vergelijkbaar systeem, maar dat is dan wel veel simpeler”, vertelt Zwanenberg. “Zo is er geen sprake van recuperatie van een bron, er is geen gebruik van PVT-collectoren en er vindt ook geen monitoring plaats. Dus in feite is er nauwelijks overlap.”

Breed toepasbare energiemodule

Verhees en Van Dijk Installatietechniek uit Deurne gaat bij de ZeroPlus-woningen de E-Combi Boxen installeren. “We bouwen al een aantal jaren aan energiezuinige huizen volgens de staalframe-bouwmethode, het zogeheten Nedframe-systeem. De E-Combi Box is destijds ontwikkeld door mensen die bij de ZeroPlus-woningen betrokken waren. Het is een innovatieve manier om in een keer de installaties aan te sluiten”, vertelt directeur Laurens van Dijk.
“Het systeem is heel breed toepasbaar, je kunt de E-Combi Box in de meeste woningen gebruiken. In eerste instantie maakt een medewerker van te voren een model in 3D van de woning. Vervolgens krijgen alle installaties binnen het model een plek, waardoor de uiteindelijke aansluiting van onder meer de warmtepomp en de PVT-zonneboiler binnen de E-Combi Box eenvoudig kan verlopen.”
Ook Eric Van Houtum bevestigt dat de E-Combi Box niet gekoppeld is aan de ZeroPlus-woning. “Het is een product van de vrije markt. Het is de bedoeling dat we dit concept gaan uitzetten bij installateurs en aannemers. Het installeren van het complete bouwpakket kan iedereen dan zelf doen”, aldus Van Houtum. “We zijn met diverse aannemers en installateurs in gesprek, de mensen vinden het erg interessant.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels